فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از روش‌های پاک‌سازی خاک­های آلوده به عناصر سنگین استفاده از فن­آوری گیاه‌پالائی توسط کشت گیاهان مقاوم می­باشد. استفاده از نسل جدید کلات­های شیمیائی زیست­تخریب­پذیر علاوه بر افزایش کارائی گیاه­پالائی، از آلودگی محیط­زیست نیز جلوگیری می­کند. وتیورگراس گزینه مناسبی برای استفاده از نسل جدید کلات­کننده­ها می­باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف کلات‌های زیست­تخریب­پذیر اتیلن دی آمین دی سوکسینیک اسید (EDDS)  ومتیل گلایسین دی استیک اسید(MGDA)  در چهار سطح ( 0 و 1 و2 و 4 میلی­مول در کیلوگرم خاک) بر افزایش میزان فراهمی مس در سه سطح آلودگی (100 و 200 و 400 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک به انضمام شاهد) توسط وتیور گراس (Chyrsopogon zizanioides L.) انجام شد. میزان برداشت مس بوته در حضور تیمار 4 میلی­مول EDDS در طی مدت 120 روز در سطوح 100، 200 و 400 ppm آلودگی مس به ترتیب 8281، 10125 و 10423 g plant-1 µ بود که نسبت به تیمار شاهد (عدم استفاده از کلات) به ترتیب 51، 84 و 89 درصد افزایش داشت. میزان برداشت مس در تیمار 4 میلی­مول کلات MGDA نیز در سطوح آلودگی ذکر شده به ترتیب 5679، 7688 و 8831 g plant-1 µ بود که نسبت به تیمار شاهد (عدم استفاده از کلات) به ترتیب 19، 61 و 85 درصد افزایش داشتند. کاربرد کلات EDDS، سطح مس قابل استخراج با DTPA را افزایش داد. بیشترین مقدار مس قابل جذب در غلظت 4 میلی­مول کلات EDDS و MGDA و در سطح مس 400  ppmبه ترتیب 5/27 و 7/16 درصد بیشتر از شاهد (بدون کلات) بود. میانگین فاکتور تجمع زیستی در تیمار 4 میلی­مول کلات EDDS و MGDA به­ترتیب 51/0 و 37/0 و میانگین فاکتور انتقال 19/0 بود. جمع­بندی نتایج حاصل از این بررسی نشان داد گیاه وتیور، توانمندی خاصی در پالایش خاک­های آلوده به مس دارد و کلات EDDS با غلظت 4 میلی­مول بر کیلوگرم خاک سبب تشدید جذب مس در ریشه وتیور می­شود؛ در نتیجه وتیور می‌تواند به عنوان یک گونه مناسب برای تثبیت گیاهی مس در نظر گرفته شود که نه تنها باعث حفاظت خاک شده بلکه خطر آلودگی مس در زنجیره غذایی را نیز کاهش می­دهد و کلات EDDS به عنوان یک ترکیب زیست­تخریب­پذیر مناسب که بازده گیاه­پالائی وتیور در خاک­های آلوده به مس را افزایش داده، معرفی می­شود.