اثر سطوح رطوبتی خاک بر سرعت آستانهی فرسایش بادی کانونهای گرد و غبارجنوب و جنوبشرق استان خوزستان-اهواز
نویسندگان
1 گروه منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استاد گروه هیدرولوژی و منابع آب ، گروه منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 استادیارپژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، اهواز، ایران
doi
10.22059/ijswr.2021.316642.668864چکیده
رخداد فرسایش بادی و به تبع آن انتشار گرد و غبار یکی از جدیترین مخاطرات زیستمحیطی کشور بوده که در دهههای اخیر، شدت و گسترش آن به روشنی رو به افزایش است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی میزان اثر رطوبت سطحی خاک بر سرعت آستانهی فرسایش بادی در 3 کانون فوق بحرانی گرد و غبار، واقع شده در پهنههایی از جنوب و جنوبشرقی استان خوزستان انجام شد. برای این منظور 11 نمونهی خاک از گسترهی فوق برداشت شده و پس از آمادهسازی در سطوح رطویتی هواخشک، 4، 7 و 9 درصد با استفاده از تونل باد و در قالب یک طرح کاملا تصادفی مورد آزمون قرار گرفت. نتایج مقایسهی مقادیر میانگین سرعت آستانه فرسایش بادی با بهکارگیری روش دانکن و در سطح احتمالاتی 5 درصد، اثر رطوبت را بر سرعت آستانهی فرسایش برای تمام نمونهها معنیدار ارزیابی کرد. از دیگرسو، ارتباطسنجی میان دو پارامتر رطوبت و سرعت آستانه فرسایش نشان دهندهی همبستگی این دو پارامتر بود بهگونهای که در همهی نمونه خاکهای مورد آزمون، با افزایش سطوح رطوبتی، سرعت آستانهی فرسایش بادی نیز افزایش داشت. یافتهها همچنین میزان افزایش سرعت در سطوح مختلف رطوبت را متفاوت ارزیابی کرده و نشان داد که افزایش رطوبت از هواخشک تا 4 درصد بیشترین تغییرات را در سرعت آستانه ایجاد نموده و میتواند در مهار پدیده فرسایش در این پهنه اثر قابل ملاحظهای داشته باشد.