اثر سطوح رطوبتی خاک بر سرعت آستانه‌ی فرسایش بادی کانون‌های گرد و غبارجنوب و جنوب‌شرق استان خوزستان-اهواز

نویسندگان

1 گروه منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد گروه هیدرولوژی و منابع آب ، گروه منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیارپژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2021.316642.668864
چکیده

رخداد فرسایش بادی و به تبع آن انتشار گرد و غبار یکی از جدی­ترین مخاطرات زیست­محیطی کشور بوده که در دهه­های اخیر، شدت و گسترش آن به روشنی رو به افزایش است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی میزان اثر رطوبت سطحی خاک بر سرعت آستانه­ی فرسایش بادی در 3 کانون فوق بحرانی گرد و غبار، واقع شده در پهنه­هایی از جنوب و جنوب­شرقی استان خوزستان انجام شد. برای این منظور 11 نمونه­ی خاک از گستره­ی فوق برداشت شده و پس از آماده­سازی در سطوح رطویتی هواخشک، 4، 7 و 9 درصد با استفاده از تونل باد و در قالب یک طرح کاملا تصادفی مورد آزمون قرار گرفت. نتایج مقایسه­ی مقادیر میانگین­ سرعت آستانه فرسایش بادی با به­کارگیری روش دانکن و در سطح احتمالاتی 5 درصد، اثر رطوبت را بر سرعت آستانه­ی فرسایش برای تمام نمونه­ها معنی­دار ارزیابی کرد. از دیگرسو، ارتباط­سنجی میان دو پارامتر رطوبت و سرعت آستانه فرسایش نشان دهنده­ی همبستگی این دو پارامتر بود به­گونه­ای که در همه­ی نمونه خاک­های مورد آزمون، با افزایش سطوح رطوبتی، سرعت آستانه­ی فرسایش بادی نیز افزایش داشت. یافته­ها همچنین میزان افزایش سرعت در سطوح مختلف رطوبت را متفاوت ارزیابی کرده و نشان داد که افزایش رطوبت از هواخشک تا 4 درصد بیشترین تغییرات را در سرعت آستانه ایجاد نموده و می­تواند در مهار پدیده­­ فرسایش در این پهنه اثر قابل ملاحظه­ای داشته باشد.