فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از شیوه‌های تحلیل ساختاری داستان، روش ریخت‌شناسی ولادیمیر پراپ است که برپایۀ کنش شخصیت‌ها بنا شده ‌است. در این پژوهش که به شیوۀ توصیفی - تحلیلی نوشته شده، مطابق نظریۀ ریخت‌شناسی پراپ، به تحلیل و مقایسۀ ساختار روایی منظومه‌های عاشقانۀ حسن و دل اثر مولانا محمّد بن یحیی سیبک نیشابوری و جمال و جلال اثر محمّد نزل‌آبادی که هر دو زیر ساختی رمزی و عرفانی دارند، پرداخته شده است تا میزان کارایی و مطابقت ساختاری آن‌ها با الگوی پراپ مورد ارزیابی و سنجش قرار گیرد. نتایج حاصل از پژوهش بیانگر این است که منظومه‌های مورد مطالعه از لحاظ ساختار، کارکرد، شخصیت و صفات اشخاص، مشابه و نزدیک به هم هستند و با نظریۀ پراپ تا حدّ زیادی مطابقت دارند؛ با این تفاوت که در حرکت‌های دو داستان، با عدم توالی و حذف و اضافة برخی از خویشکاری‌ها روبه‌رو هستیم. از میان شخصیت‌های هفت‌گانۀ پراپ، برخی از شخصیت‌های دو منظومه به‌دلیل شباهت کارکرد و به اقتضای داستان، حذف یا با هم ادغام شده‌اند.