طراحی و اعتبارسنجی اوّلین آزمون تعیین سطح زبان فارسی براساس منابع آموزشی جامعه-المصطفی(ص) العالمیّه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیر فارسی ‏زبانان، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 نویسندۀ مسئول،دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی و گروه زبانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.30479/jtpsol.2022.17549.1602
چکیده

آزمون و آزمون‌سازی همواره بخش جدانشدنی آموزش زبان است. وجود یک آزمون تعیین سطح استانده برای مراکز آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان (آزفا) امری ضروری است؛ بدین منظور برای اولین بار آزمون تعیین سطح متناسب با منابع آموزش زبان فارسی جامعه المصطفی(ص) طراحی و اعتبارسنجی گردید. هدف پژوهش، طراحی آزمون استاندارد هنجار شده و علمی برای تعیین سطح زبان فارسی، در سه سطح مبتدی، میانی،و پیشرفته بر اساس مجموعه کتاب‌های«پارسا» است. جامعه آماری این پژوهش 135 فارسی‌آموز مراکز آموزش زبان فارسی جامعه‌المصطفی(ص) از چهار ملیّت مختلف، در ایران و ترکیه بودند که به صورت نمونه‌گیری در دسترس جهت شرکت در پژوهش دعوت شدند. آزمون شامل بخش‌های واژگان و دستور، شنیدار، خواندار، نوشتار و گفتار است. تحلیل سوال‌های آزمون‌ با استفاده از فرمول‌های ضریب تمییز و ضریب دشواری محاسبه گردید که نتایج نشان دهندة قدرت تشخیص مناسب و قابل قبول بودن ضریب دشواری ماده‌های آزمون بود. روایی صوری و محتوایی آزمون‌ها نیز با استفاده از مصاحبة کتبی با 20 مدرس جامعه المصطفی(ص) واکاوی و تایید شد. در بخش شفاهی و سنجش مهارت گفتاری، پایایی بین نمرات دو ارزیاب، با ضریب کاپای کوهن محاسبه شد و نتایج حاکی از توافق قابل قبول بین آن‌ها بود. در نهایت، پایایی آزمون‌ها با استفاده از فرمول کودر- ریچاردسون21 محاسبه شد که نتیجة پایایی هر سه آزمون بالای 80% به دست آمد که نشان از مطلوب بودن آزمون‌ها دارد.