آموزش حرف اضافه فارسی «به» به غیرفارسی‌زبانان برپایۀ رویکرد شناختی

نویسندگان

1 دانشیار زبان شناسی، دانشگاه علّامه طباطبائی (ره)، تهران، ایران.

2 نویسندۀ مسئول، دانشجوی دکتری آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان، دانشگاه علّامه طباطبائی (ره)، تهران، ایران.

doi
10.30479/jtpsol.2023.18525.1634
چکیده

از آنجاکه فراگیری حروف اضافه، یکی از حوزه‌های چالش‌برانگیز آموزش و یادگیری زبان تلقی می‌شود و برخی از محققان اعتقاد دارند که این معانی به صورت تصادفی ایجاد‌شده و تنها روش یادگیری آنها حفظ‌نمودن این معانی است، پژوهش حاضر سعی دارد به کمک رویکرد معنی‌شناسی واژگانی شناختی، ابتدا شبکۀ معنایی حرف اضافۀ «به» را به دست آورد و سپس محتوایی منسجم برای آموزش کاربردهای گوناگون این حرف اضافه در ساختارها و بافت‌های گوناگون ارائه دهد. در این تحقیق همچنین، ویژگی‌های محتوای درسی آموزش حروف اضافه با رویکرد شناختی مطرح گردیده و درس‌نامه‌ای با محوریت حروف اضافه پیشنهاد شده است. محتوای آموزشی تدوین‌شده برای این حرف اضافه به دو کلاس 15 نفره از فارسی‌آموزان عرب زبان سطح میانی زن آموزش داده شد، به این صورت که برای گروه آزمایش درسی با رویکرد شناختی تهیه شد اما در گروه کنترل درسی به شیوۀ سنتی آموزش داده شد. سپس در آزمونی، درک و کاربرد مفاهیم گوناگون حرف اضافۀ «به» سنجیده شد. نتایج به دست‌آمده گویای آن است که گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل عملکرد بهتری داشته است. این نتایج نشان‌دهندۀ این نکته است که چنین محتوا و طرح درسی که مبتنی بر طرح‌واره تصویری حرف اضافه است به درک و فراگیری منسجم کاربردهای گوناگون حروف اضافه در قالب یک مقولۀ شعاعی کمک فراوانی می‌کند.