تحلیل سبک شناسانۀ «نظر» در ده غزل از سعدی شیرازی بر مبنای معنی شناسی ساخت گرا

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

doi
10.22075/jlrs.2022.25788.2029
چکیده

معنی­شناسی ساخت­گرا بر پایۀ زبان­شناسی ساخت­گرا تحت تأثیر آرای فردینان دو سوسور به وجود آمد و پایۀ بسیاری از مطالعات معنی­شناسی قرار گرفت؛ این رویکرد، مطالعۀ روشمند معنی در ساختار متن را در چگونگی معنی­دار شدن واحدهای زبانی تبیین می­کند. در این روش، ارزش هر واحد زبانی در ارتباط با سایر واحدهای زبانی تعیین می­شود و برای بررسیِ معنای هر واحدی باید به همۀ روابط، نظیرِ تقابل معنایی، در تحلیل شبکۀ معنایی توجه کرد. بسامد واحد زبانیِ «نظر» در غزل­های سعدی به منزلۀ متنی ادبی و نقش آن در بررسی سبک­شناسانۀ این غزل­ها، می­تواند در ارتباط با چگونگی معنی­دار شدن واحد زبانی یاد شده، اهمیت مطالعۀ روشمند آن را در گزیده­ای از غزل­های سعدی نشان دهد و روشی در اختیار ما قرار دهد که در پژوهشی جامع، به تحلیل دقیق­تری نیز برسیم که درآمدی بر سبک­شناسی معنایی غزلیات سعدی باشد. در پژوهش پیش­رو با روش تحلیل کیفی، مطالعۀ متن ادبی را در ارتباط با دانش زبان­شناسی و سبک­شناسی تبیین نموده و سعی کرده­ایم به دلالت­های معنایی واحد «نظر» در دو حوزۀ معنایی عشق و عرفان بپردازیم و آن را در شبکۀ معنایی منسجمی تحلیل کنیم.