معرّفی بازبینة ابداعی تحلیل آموزش نگارش دانشگاهی بر بنیاد روش تکلیفمحور (مطالعة موردی: جلد پنجم آموزش نوین زبان فارسی)
نویسندگان
1 دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 نویسندۀ مسئول، استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 استاد ایرانشناسی، دانشگاه آکسفورد، آکسفورد، انگلستان.
4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.30479/jtpsol.2024.19266.1643چکیده
نگارش دانشگاهی برای دانشجویان غیرفارسیزبان، مهارتی مهم است و روش تکلیفمحور، یکی از روشهای کارآمد در آموزش زبان بهشمار میآید. از اینرو، بررسی وضعیت آموزش آن در منابع آموزشی ضروری است. یکی از اقدامات مهم برای آسیبشناسی آموزش مهارت نگارش دانشگاهی، بررسی منابع آموزشی بر اساس روشهای کارآمد و با استفاده از بازبینههای برگرفته از این روشها است. با وجود این اهمیت، تاکنون بازبینهای مستقل برای بررسی و تحلیل نقادانة منابع آموزش نگارش دانشگاهی تدوین و طراحی نشده است؛ بنابراین هدف این پژوهش، طراحی بازبینهای برای ارزیابی مهارت نگارش دانشگاهی در کتابهای آموزش زبان است که در این راستا، جلد پنجم مجموعة آموزش نوین زبان فارسی، برای ارزیابی بر پایة این بازبینه برگزیده شده است. برای دستیابی به این هدف، پس از تبیین نگارش دانشگاهی و اصول روش تکلیفمحور، برای نخستینبار بازبینهای شششاخصی؛ شامل اصول کلی روش تکلیفمحور، چرخةتکلیف، تمرکز بر دستور، ابعاد و ویژگیهای مختلف تکلیف، انواع تکالیف و استفاده از تکالیف نوشتاری طراحی شد؛ سپس انواع تکالیف جلد پنجم کتاب آموزش نوین زبان فارسی، به سه دستة تکالیف مستقیم نگارشی، غیرمستقیم نگارشی و بیارتباط به نگارش تقسیمبندی شد و تکالیف مستقیم و غیرمستقیم نگارشی، استفاده از شاخصهای بازبینة ابداعی تحلیل شد. دستاورد این پژوهش، طراحی و ابداع بازبینة تحلیل آموزش نگارش دانشگاهی، بر بنیاد روش تکلیفمحور بر اساس منابع اصلی و بهروز این حوزه از دانشآموزش زبان و نیز نقد و ارزیابی یکی از کتابهای رایج آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان در داخل و خارج از کشور است. بازبینة موردنظر و روش نقد منبع یاد شده را میتوانیم در ارزیابی دیگر کتابهای آموزش زبان بهکار بندیم. یافتههای این جستار نشان میدهد؛ منبع مورد مطالعه، از نظر مطابقت با روش تکلیفمحور، در سطح متوسط قرار دارد.
