تاثیر جنسیت در کاربرد افعال در نوشتار فارسی‌آموزان خارجی عرب‌زبان سطح پیشرفته از منظر دستور نقش‌گرای نظام‌مند

نویسندگان

1 نویسندۀ مسئول، استادیار گروه زبان‏شناسی دانشگاه سمنان. سمنان. ایران.

2 دانش‏ آموختۀ کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان. سمنان. ایران.

doi
10.30479/jtpsol.2024.19558.1651
چکیده

این پژوهش، در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی، به بررسی و مقایسه‌ی نوع افعالی که فارسی‌آموزان خارجی سطح پیشرفته زن و مرد در نوشتار خود استفاده کرده‌اند، می‌پردازد. یادگیری افعال در فراگیری ساختار معنایی و دستوری هر زبان ‌ اهمیت زیادی دارد. افعال در دستور نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی و فرانقش اندیشگانی، در قالب فرایندها بازنمایی می‌شوند. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر جنسیت بر استفاده فارسی‌آموزان سطح پیشرفته از فرایندها در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی است. نمونه آماری و پیکره مورداستفاده در این پژوهش نوشتار 248 نفر از فارسی‌آموزان خارجی سطح پیشرفته زن و مردِ مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه فردوسی مشهد است. روش نمونه‌گیری این پژوهش از نوع نمونه‌گیری تصادفی ساده است. روش کار بدین‌صورت انجام شد که نوشتار 248 نفر از فارسی‌آموزان بر اساس جنسیت تفکیک شد (124 نفر زن و 124 نفر مرد). سپس تمام فعل‌های به‌کاررفته در نوشتار فارسی‌آموزان مرد و زن براساس تقسیم‌بندی هلیدی تعیین شد. سپس تعداد و درصد توزیع انواع فرایندها محاسبه و نتایج با هم مقایسه شد. برای بررسی معنادار بودن تفاوت‌ها میان زنان و مردان، از آزمون آماری خی دو استفاده شد. سرانجام، این نتایج حاصل شد که فرایند مادی و رابطه‌ای، پربسامدترین فرایندها و فرایندهای وجودی و کلامی کم‌بسامدترین فرایندها در نوشتار فارسی‌آموزان سطح پیشرفته هستند. زنان بیش از مردان از فرایندهای مختلف استفاده کرده‌اند. مردان 26/3 درصد بیشتر از زنان از فرایند مادی استفاده کرده‌اند. زنان 83/2 درصد بیشتر از مردان از فرایند ذهنی استفاده کرده‌اند که ازنظر آماری معنادار است.