ارائه الگوی مناسب هشداردهی اطلاعاتی بحران های امنیتی

نویسندگان

1 دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانشگاه جامع امام حسین(ع)

4 دانشگاه امام حسین

doi
چکیده

سرعت تحولات، روندها و رویدادهای نوظهور امروزی پرشتاب، غافلگیری و شکست‌های اطلاعاتی زیادی را در جوامع مختلف به‌همراه داشته است. این مسئله لزوم توجه به سامانه‌های هشدار و الگوهای مناسب هشداردهی را دوچندان می‌نماید؛ بنابراین در پژوهش حاضر الگوهای مختلف هشداردهی بررسی و با مطالعه اسنادی در این حوزه تلاش می‌گردد ضمن شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های هشداردهی  اطلاعاتی در بحران‌های امنیتی، الگو  مطلوب هشداردهی اطلاعاتی حاصل گردد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و با رویکرد کیفی و بر مبنای روش تحلیل محتوا از نوع اکتشافی است که با مشارکت 12 نفر از خبرگان، صاحب‌نظران، مدیران حوزه اطلاعاتی، امنیتی، سایبری، بحران و جنگال که دارای سوابق علمی مدیریتی و اجرایی بوده‌اند و با روش نمونه‌گیری هدفمند در جامعه آماری هدف و با ابزار مصاحبه، جمع‌آوری‌، پیاده‌سازی و تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها انجام شده است که پس از کدگذاری و تطبیق، انطباق و انسجام‌بخشی، نتایج زیر به‌دست آمده است: 68 شاخص، 13 مؤلفه و 4 بُعد. مؤلفه‌های حاصل، عبارت ‌است از: علائم (ادراک)، آگاهی (جمع‌آوری)، پردازش، تجزیه‌وتحلیل (بررسی)، پایگاه دانش، سطوح، ابزار، عناصر و عوامل مؤثر هشدار، موضوع، بازیگران، شبکه هوشمند، مراحل و زمان هشدار؛ که در 4 بُعد مشاهده، تشخیص و جهت‌دهی، تصمیم‌سازی و اقدام به‌دست آمده است. درنهایت، الگوی هشداردهی اطلاعاتی بحران‌های امنیتی، طراحی و موضوع ارزیابی، بازخورد و یادگیری در هر مرحله‌ به ‌مرحله قبل نیز موردتوجه و تأکید قرار گرفته است.