فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام بلاغی متون منثور پسامغولی غالباً تفاوت آشکاری با متون منثور پیش از حملة مغول دارد؛ به این ترتیب که معمولاً معانی نحو، چارچوب بلاغی متون پیشامغولی را تشکیل می‌دهد و در مقابل، بیان و بدیع، ساختار بلاغی متون پسامغولی را. این تفاوت بیش از هر چیز به رسالت متون در نظر نویسنده و انتخاب یک دستگاه زیبایی‌شناختی متناسب با آن رسالت برمی‌گردد. شگردهای بیانی و بدیعی برخلاف هنرسازه‌های معانی نحو، تناسبی با رسالت اصلی متون نثر که انتقال معنا به مخاطب است ندارد و انتخاب چنین رویکرد بلاغی‌ای از سوی نویسنده، بیانگر این است که متون نثر فارسی پس از حملة مغول، با بحران معناسازی عمیقی روبه‌رو هستند، تا آنجا که لفّاظی و صنعت‌محوری بر متن حاکم شده ‌است. این پژوهش در پی آن است که با تبیین رویکرد بیان و بدیع‌محور در رسالة اخلاق‌السلطنه، چرخش بلاغی متون منثور فارسی را از معانی نحو به‌سوی بیان و بدیع بر مبنای تحلیل نمونه‌های مشخّص نشان دهد.