ارزیابی چرخه حیات (LCA) سامانه پخش سیلاب حوزه آبخیز دئفه رفسنجان

نویسندگان

1 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 دانشیار پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران.

6 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران.

7 استادیار سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکده پسته، رفسنجان، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2020.309922.668734
چکیده

امروزه در سراسر جهان اثرات محیط­زیستی به عنوان یکی از مهمترین ابعاد توسعه پایدار، تأثیرات بسزایی در تصمیم­گیری­های راهبردی دارد. مدیریت منابع آب به دلیل رابطه دوسویه با توسعه پایدار و تسهیل‌کننده این مسیر، به ویژه در مناطق خشک و نیمه­خشک، از جمله حساس­ترین اقدامات است. یکی از اهداف اصلی LCA ارزیابی پیامدهای محیط­زیستی انتشارات است. در این مقاله با استفاده از این رویکرد به این مسئله پرداخته می­شود که انتخاب اقدامات مکانیکی آبخیزداری جهت مدیریت منابع آب، تا چه حد با محیط‌زیست سازگار است. لذا جریان مواد و انرژی و اثرات محیط­زیستی تمامی مراحل چرخه حیات یک واحد سامانه پخش سیلاب (واقع در حوزه آبخیز دئفه در دشت رفسنجان) با استفاده از رویکرد چرخه حیات و بر اساس روش IMPACT 2002+ در نرم‌افزار سیماپرو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد سازه خاکی موجود در سامانه پخش سیلاب، با تعلق 34/91 درصد از بارهای محیط­زیستی مرحله ساخت و 2/55 درصد از کل اثرات به میزان kPt 37/8 ، به عنوان نقاط داغ یک سامانه پخش سیلاب محسوب می­شود. یافته­های مطالعه نمایان ساخت که پیامدهای محیط­زیستی انتشارات در طی چرخه حیات این سامانه kPt 2/15 است. مرحله ساخت با بیشترین مقدار اثرات محیط­زیستی در تمامی طبقات اثر به جز تخریب منابع 2/39 درصد، مرحله استفاده 3/31 درصد، استخراج و بهره­وری مواد 3/23 درصد و مرحله حمل و نقل 93/0 درصد از بارهای محیط­زیستی را به خود اختصاص می­دهند. مقادیر پیامدهای محیط­زیستی در طبقات اثر سوء بر سلامت انسان، تغییر اقلیم، تخریب منابع و تخریب اکوسیستم سامانه پخش­سیلاب به ترتیب kPt 63/6 ، 54/3، 06/3 و 94/1 است. نتایج این تحقیق جهت ارزیابی اثرات محیط­زیستی سازه­های مختلف نیز مفید خواهد بود. در نهایت پیشنهاد می­شود توسعه ارزیابی چرخه حیات و رویکرد ساختمان سبز در مدیریت جامع حوزه آبخیز که برای خود رسالت حفاظت از منابع طبیعی کشورمان را قائل هستند، از جمله انتخاب دبی طرح با ملاحظات محیط­زیستی، مقادیر و نوع مواد و تجهیزات سازگار با محیط­زیست پیاده­سازی گردد.