ارزیابی چرخه حیات (LCA) سامانه پخش سیلاب حوزه آبخیز دئفه رفسنجان
نویسندگان
1 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
5 دانشیار پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران.
6 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران.
7 استادیار سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکده پسته، رفسنجان، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2020.309922.668734چکیده
امروزه در سراسر جهان اثرات محیطزیستی به عنوان یکی از مهمترین ابعاد توسعه پایدار، تأثیرات بسزایی در تصمیمگیریهای راهبردی دارد. مدیریت منابع آب به دلیل رابطه دوسویه با توسعه پایدار و تسهیلکننده این مسیر، به ویژه در مناطق خشک و نیمهخشک، از جمله حساسترین اقدامات است. یکی از اهداف اصلی LCA ارزیابی پیامدهای محیطزیستی انتشارات است. در این مقاله با استفاده از این رویکرد به این مسئله پرداخته میشود که انتخاب اقدامات مکانیکی آبخیزداری جهت مدیریت منابع آب، تا چه حد با محیطزیست سازگار است. لذا جریان مواد و انرژی و اثرات محیطزیستی تمامی مراحل چرخه حیات یک واحد سامانه پخش سیلاب (واقع در حوزه آبخیز دئفه در دشت رفسنجان) با استفاده از رویکرد چرخه حیات و بر اساس روش IMPACT 2002+ در نرمافزار سیماپرو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد سازه خاکی موجود در سامانه پخش سیلاب، با تعلق 34/91 درصد از بارهای محیطزیستی مرحله ساخت و 2/55 درصد از کل اثرات به میزان kPt 37/8 ، به عنوان نقاط داغ یک سامانه پخش سیلاب محسوب میشود. یافتههای مطالعه نمایان ساخت که پیامدهای محیطزیستی انتشارات در طی چرخه حیات این سامانه kPt 2/15 است. مرحله ساخت با بیشترین مقدار اثرات محیطزیستی در تمامی طبقات اثر به جز تخریب منابع 2/39 درصد، مرحله استفاده 3/31 درصد، استخراج و بهرهوری مواد 3/23 درصد و مرحله حمل و نقل 93/0 درصد از بارهای محیطزیستی را به خود اختصاص میدهند. مقادیر پیامدهای محیطزیستی در طبقات اثر سوء بر سلامت انسان، تغییر اقلیم، تخریب منابع و تخریب اکوسیستم سامانه پخشسیلاب به ترتیب kPt 63/6 ، 54/3، 06/3 و 94/1 است. نتایج این تحقیق جهت ارزیابی اثرات محیطزیستی سازههای مختلف نیز مفید خواهد بود. در نهایت پیشنهاد میشود توسعه ارزیابی چرخه حیات و رویکرد ساختمان سبز در مدیریت جامع حوزه آبخیز که برای خود رسالت حفاظت از منابع طبیعی کشورمان را قائل هستند، از جمله انتخاب دبی طرح با ملاحظات محیطزیستی، مقادیر و نوع مواد و تجهیزات سازگار با محیطزیست پیادهسازی گردد.