تأثیر نانوذرات تیتانیم دیاکسید بر دینامیک کربن در خاک آلوده به آنتیموان
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 هیت علمی مرکز تحقیفات آذربایجان شرقی
3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
4 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه.
doi
10.22059/ijswr.2020.297096.668494چکیده
فلزات سنگین با آلوده کردن خاک و تغییر ویژگیهای شیمیایی و بیولوژیکی آن دینامیک کربن آلی را تحت تأثیر قرار میدهند. برای این منظور آزمایشی بهصورت اسپیلیت فاکتوریل با سه تکرار به اجرا در آمد. آنتیموان در چهار سطح (صفر، 25، 50 و 100 میلیگرم بر کیلوگرم)، نانوذره TiO2 بهعنوان جاذب در سه سطح (صفر، 25/0 و 5/0 درصد وزنی) و فاکتور زمان هم در هشت سطح (ماه اول تا ماه هشتم) فاکتورهای آزمایش را تشکیل دادند. نتایج نشان داد که از ماه اول تا ماه هشتم انکوباسیون، تنفس پایه کاهش یافت و بیشترین میزان تنفس پایه از ماه اول انکوباسیون و کمترین آن نیز در ماه هشتم انکوباسیون با اختلاف معنیداری برابر با 81/27 درصد حاصل شد. بیشترین و کمترین سرعت تجزیه مواد آلی بهترتیب در تیمارهای شاهد و 50 میلیگرم بر کیلوگرم آنتیموان بدون کاربرد نانوذره با اختلافی برابر با 6/16 درصد بهدست آمد. با افزایش سطوح آنتیموان، ثابت سرعت تجزیه مواد آلی بهشدت کاهش یافت ولی همزمان با افزایش سطوح آلایندگی کاربرد 5/0 درصد وزنی نانوذره باعث افزایش سرعت تجزیه مواد آلی گردید. بیشترین نیمهعمر و متوسط اقامت کربن در خاک در تیمار 50 میلیگرم بر کیلوگرم بدون کاربرد جاذب و کمترین آن نیز از تیمار 25 میلیگرم بر کیلوگرم بههمراه کاربرد 5/0 درصد وزنی جاذب حاصل شد. با توجه به نتایج این پژوهش میتوان اظهار داشت که کاربرد 5/0 درصد وزنی جاذب TiO2 ثابت سرعت تجزیه مواد آلی را افزایش ولی نیمهعمر و متوسط اقامت کربن در خاک را کاهش داد. در سطوح بالاتر آلاینده (100 میلیگرم بر کیلوگرم آنتیموان) نسبت به سطوح پایین (50 و 25 میلیگرم بر کیلوگرم) سطح جاذب بهدلیل اشباع شدگی با آلاینده کارایی خود را از دست داد، لذا در سطوح بالاتر آلاینده باید از سطوح جاذب (TiO2) بیشتر از 5/0 درصد وزنی استفاده شود.