فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش میان­ رشته ­ای حاضر، در چارچوب کلی زبان‏شناسی شناختی، معناشناسی واژگانی (شناختی) و زبان‏شناسی رایانشی و با استفاده از نظریه ی گراف به تعیین و تحلیل شبکه­ ی معنایی بخشی از افعال زبان فارسی می­ پردازد. بدین منظور، 50 فعل پایه­ ی پربسامد فارسی از  فهرست­ های تأییدشدۀ عبادی و همکاران (1393)، بی­جن­ خان و همکاران (1393) و صحرایی و همکاران (1396) انتخاب شدند تا قوی­ترین و پربسامدترین روابط مفهومی و درون­ زبانی میان آن‏ها با ارائه­ ی مشخصات گراف ترسیم ­شده توسط فارسی­ زبانان، مشخص گردد. روش پژوهش میدانی است، جامعه­ ی آماری آن را افراد فارسی­ زبان شاغل به تحصیل در یک مرکز علمی-کاربردی و دانش‏جویان دانشگاه صنعتی شریف، که زبان مادری آن­ها فارسی است، تشکیل می­ دهند و حجم نمونه 101 نفر بوده است. ابزار پژوهش پرسش‏نامه ‏ا‏ی بومی‏‏ سازی‏‏ شده شامل افعال مورد بحث است که به آزمون­شوندگان داده شد تا هرگونه ارتباط معنایی میان این افعال را ترسیم نمایند. با استفاده از نرم ­افزارهای جاوا و پایتون، گراف داده­های مستخرج از پرسش‌نامه­ ها، گراف مادر، ترسیم گردید. یافته ­های پژوهش نشان می­دهد الگوی گراف ترسیم­ شده برای فارسی­ زبانان بازتاب­ دهنده­ی روابط مفهومی ترادف، تضاد معکوس، چندمعنایی، رابطۀمعنایی استلزام، شامل روابط "نوعی از" (شمول معنایی) و جزء‏واژگی، و همچنین، روابط باهم­آیی و سببی می­ باشد که از این میان، باهم­آیی (29.61درصد)، استلزام (85/23درصد) و تضاد (16.71 درصد) بیشترین فراوانی را دارند. دستاورد این پژوهش شناسایی شبکۀمعنایی این افعال در واژگان ذهنی فارسی­ زبانانی است که زبان مادری آن­ها نیز فارسی است که می­توان از آن در بهینه­ سازی تهیه و تدوین مواد درسی دروس پایه برای فارسی­ آموزان غیرفارسی‏ زبان و همچنین، استفاده از روش­های نوین آموزشی، نظیر آموزش خوشه­ ای افعال، استفاده نمود.