فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از ارکان‌های اساسی مدیریت منابع آب و افزایش بهره‌وری کشاورزی، استفاده بهینه از منابع (آبی) می‌باشد. شاخص ردپای آب یکی از رویکردهای جدید است که بدین­منظور مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این تحقیق از رویکرد ردپای آب جهت بهینه‌سازی الگوی کشت محصولات زراعی در اقلیم‌های مختلف ایران استفاده شد. برای این منظور 11 محصول زراعی در شش اقلیم مختلف ایران انتخاب شده و ضمن محاسبه ردپای آب محصولات زراعی مورد کشت، به ارزیابی شاخص‌های RIS و ردپای آب آبی واقعی (WFAblue) پرداخته شد. پس از ارزیابی و محاسبه شاخص‌ها، از روش بهینه‌سازی تاپسیس به‌منظور ارائه الگوی کشت بهینه استفاده گردید. نتایج نشان داد که در بین محصولات موردبررسی، گندم، جو، یونجه، پنبه و توتون محصولاتی هستند که بیشترین مقدار ردپای آب سبز را دارند که بالاترین مقدار آن نیز در اقلیم PH-C-W (خیلی مرطوب خنک گرم) می‌باشد. این در حالی است که بیشترین مقدار ردپای آب آبی و خاکستری، عمدتاً مربوط به برنج، لوبیا، پنبه و توتون می‌باشد که به دلیل مصرف آب بالای این محصولات (نیاز آبی بالا) می‌باشد. ارزیابی مدل بهینه‌سازی نیز نشان داد که، بهینه‌ترین محصولات برای کشت در منطقه به ترتیب ذرت با 39 درصد اولویت اول، جو با 23 درصد، سیب‌زمینی با 20 درصد، گوجه‌فرنگی با هفت درصد و گندم با یک درصد در اولویت‌های بعدی و بهینه کشت در ایستگاه‌ها معرفی گردیدند. نامطلوب‌ترین محصول برای کشت در استان‌های کشور نیز به ترتیب توتون، پنبه، لوبیا، برنج، چغندرقند و یونجه شناخته شدند.