بررسی آزمایشگاهی عملکرد آب‌پایه تورسنگی بر میزان استهلاک انرژی پایین‌دست سرریزهای اوجی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

2 استاد، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه

3 استادیار سازه های آبی، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

4 دانشگاه مراغه- دانشکده فنی و مهندسی- گروه مهندسی عمران-دانشجوی کارشناسی ارشد عمران آب- سازه های هیدرولیکی

doi
10.22059/ijswr.2020.309322.668725
چکیده

این پژوهش به ارزیابی آزمایشگاهی شرایط مختلف هیدرولیکی بر عملکرد سازه‌های تورسنگی در استهلاک انرژی نسبی پایین‌دست سرریز اوجی پرداخته است. پارامترهای مورد ارزیابی پژوهش حاضر شامل عدد فرود، ارتفاع آب‌پایه، مقدار بازشدگی در عرض آب‌پایه و قطر سنگدانه‌ها بودند. آزمایش‌‌ها برای دبی­های 20 تا 40 لیتر بر ثانیه با دو ارتفاع آب‌پایه 5 و 10 سانتی متر و بازشدگی‌های 10، 15، 20 و 30 سانتی‌متر در عرض آب‌پایه و بدون بازشدگی انجام شد. نتایج نشان داد که با افزایش ارتفاع آب‌پایه، طول پرش هیدرولیکی نسبی افزایش یافته و میزان استهلاک انرژی نسبی نیز افزایش می‌یابد. همچنین با افزایش قطر سنگدانه، طول پرش هیدرولیکی نسبی و میزان استهلاک انرژی نسبی کاهش یافته و بیشترین میزان استهلاک انرژی نسبی مربوط به سنگدانه با قطر متوسط 5/1 سانتی‌متر است که میزان استهلاک انرژی نسبی و طول پرش هیدرولیکی نسبی به­ترتیب حدود 9 درصد و 3/8 درصد بیشتر از سنگدانه با قطر3 سانتی‌متر ‌است. همچنین نتایج نشان داد که ایجاد بازشدگی و افزایش آن در عرض آب‌پایه موجب کاهش استهلاک انرژی نسبی می‌گردد. به‌طوری‌که استهلاک انرژی نسبی در آب‌پایه با بازشدگی 30 سانتی‌متر حدود 7 درصد و طول پرش هیدرولیکی نسبی آن حدود 9 درصد کمتر از آب‌پایه بدون بازشدگی بوده‌است.