دلالت‏ های اهتمام به علم و فناوری در حفاظت اطلاعات دوران دفاع مقدس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری امنیت پژوهی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دکتری امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری امنیت سایبر، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری حقوق دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
چکیده

حفاظت اطلاعات یکی از ارکان نیروهای مسلح در ستاد و صف است که مأموریت آن ماهیت ﺿﺪاﻃﻼﻋاﺗﯽ دارد. هرچند امروزه برخورداری از علم و فناوری از عوامل برتری و موفقیت در این عرصه محسوب می ‏شود اما اینکه آیا در شرایط خاص دوران دفاع مقدس نیز این موضوع مورد توجه بوده و نقش‌آفرینی کرده ‏است، نیازمند پژوهش است. لذا سوال اصلی پژوهش پیرامون یافتن نشانه ‏هایی از اهتمام به علم و فناوری در فعالیت‏های حفاظت اطلاعات دوران دفاع مقدس و مقوله‏ یابی برای آنهاست. فرآیند پژوهش با رویکرد کیفی و بر مبنای روش دلالت ‏پژوهی و تحلیل اسناد انجام شده است. ابتدا از منظر مقولات مطرح پیرامون علم و فناوری، با مراجعه به بخشی از مکاتبات رسمی و خاطرات مکتوب تعدادی از فرماندهان سپاه پاسداران و مسئولین ارشد حفاظت اطلاعات دوران دفاع مقدس، داده‏ های اولیه جمع ‏آوری گردید. سپس روایی دلالت آن‌ها بر مفهوم «اهتمام به علم و فناوری» و مقوله پیشنهادی توسط خبرگان موضوع سنجیده شد و برچسب‏گذاری مناسب صورت گرفت. سرانجام موارد معتبرشده، در قالب مدل سه‏‏ شاخگی ساختاری، رفتاری و زمینهی‏ای، دسته ‏بندی گردید. نتایج بیانگر آن است که در این بخش از دفاع مقدس و در میان عوامل سازمانی، نشانه‏ های متعددی از عملیات دانشی نظیر: استفاده، اکتساب، کاربست، اشتراک‏ گذاری، ترویج و تولید علم و همچنین نشانه‏ های واضحی از اقدامات فناورانه نظیر شناسایی، به‌کارگیری، بهبود، نوآوری و تولید محصولات و ابداع روش ‏های کاری جهت حل مشکلات و مسائل عملی وجود داشته و قابل برشماری است. البته تکرار و تنوع این نشانه ‏ها در عوامل رفتاری بیشتر و در عوامل ساختاری کمتر بوده است.