بررسی مقایسه‌ای استعاره‌های پرکاربرد در متون خبری مربوط به بیماری کووید-19 در آغاز شیوع بیماری و اوج‌گیری آن در مهرماه: براساس دیدگاه معنی‌شناسی قالبی

نویسندگان

1 استادیار مجتمع آموزش عالی سراوان و مدرّس دانشگاه فرهنگیان زاهدان (نویسنده مسئول)

2 دانش‌آموختة دکترای زبان‌شناسی از دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22075/jlrs.2021.21665.1803
چکیده

پژوهش حاضر سعی دارد به بررسی مقایسه‌ای استعاره‌های موجود در متون‌ خبری زبان فارسی مرتبط با بیماری کووید-19 در دو بازة زمانی آغاز شیوع این بیماری و اوج‌گیری آن در مهرماه 1399 براساس دیدگاه معنی‌شناسی قالبی بپردازد. روش مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. به این منظور، با بهره‌گیری از متون خبری روزنامه‌های کیهان و شرق، اخبار 20:30 و خبرگزاری‌های برخط ایسنا و ایرنا، استعاره‌های مربوط به بیماری کووید-19 گردآوری شدند. تعداد 600 استعاره‌ در این متون از طریق الگوی پیشنهادی پراگلجاز به نام «روال تشخیص استعاره» استخراج گردید. سپس استعاره‌ها در قالب معنایی «بیماری» قرار گرفتند. در پایان، درصد فراوانی چهار استعارة پرکاربرد «کرونا جنگ است»، «کرونا پدیدة طبیعی است»، «کرونا سفر است» و «کرونا موجود زندة دیگر است» در دو بازة زمانی آغاز شیوع بیماری کووید-19 و اوج‌گیری سوم آن در ماه مهر با استفاده از نرم‌افزار SPSS بررسی شد و تفاوت آن‌ها مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد در بازة زمانی آغاز شیوع بیماری، استعارة «کرونا جنگ است» با 44 درصد فراوانی، بیشترین میزان کاربرد استعاره را در متون خبری به خود اختصاص داده است؛ امّا در زمان اوج‌گیری بیماری کرونا که مصادف با آغاز فصل سرما در ماه مهر است، استعارة «کرونا جنگ است» با 83 درصد فراوانی، بیشترین کاربرد را در میان سایر استعاره‌ها دارد. نتایج حاکی از این است که تفاوت چشمگیری میان کاربرد استعارة «کرونا جنگ است» در روزهای آغازین شیوع بیماری و زمان اوج‌گیری آن در مهرماه وجود دارد.کلیدواژه: کووید-19، استعاره، معنی‌شناسی قالبی، اجزای قالب.