فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کتاب‌های آموزش زبان، آیینه‌ای از فرهنگ و آداب و رسوم یک ملت است که می‌تواند بازتابی از نگرش‌ها و ارزش‌های یک جامعه به مخاطب باشد. بنابراین، با عنایت به این که همة عناصر موجود در کتب آموزشی، دارای بار معنایی هستند که از جانب مخاطب رمزگشایی می‌شوند، پژوهش حاضر بر آن شد، متون و تصاویر مجموعة کتب فارسی بیاموزیم را از حیث چگونگی بازنمایی جنسیت مورد بررسی قرار دهد. بدین­منظور، از میان ۳۰ درس در هر جلد، سه درس از ابتدا، میانه و انتها، برای تحلیل انتخاب متون و تصاویر مورد مطالعه، بر اساس مؤلفه‌ها کدگذاری شدند. یافته‌ها حاکی از این بود که در تمامی مؤلفه­ها، بجز یک مورد در جلد اول که تعداد شخصیت‌های زن بیشتر از مرد بود، سوگیری جنسیتی به نفع مردان وجود داشت. نتایج آزمون مجذور خی نیز تفاوت آماری معناداری را در تمام مؤلفه‌ها بجز مؤلفة ترتیب حضور اسامی زن و مرد در متون، بین جلدهای مختلف نشان ­داد. همچنین، نتایج به­دست‌ آمده از تحلیل تصاویر، از سوگیری جنسیتی به نفع مردان در تعداد زنان و مردان در تصاویر داشت. به ­طور کلی، زنان در جلد‌ نخست حضور پررنگ‌تری داشتند؛ بدین­صورت که در دروس مورد بررسی جلد اول، بیشتر شخصیت‌ها کودک و زن بودند و موضوعات نیز حول محور معرفی اشخاص و وقایع روزمره بود، اما جلد‌های میانی و پیشرفته که در آن­ها موضوع دروس، به­سمت مقوله‌های اجتماعی و ادبی تغییر یافت، از کمرنگ‌تر شدن حضور شخصیت‌های زنان در متون و تصاویر نشان­ داشت. مؤلفان کتاب‌های آزفا، می‌توانند با عنایت به نتایج این پژوهش، کتاب‎‌های جدید و یا ویرایش جدید، کتاب‌هایی که پیشتر تألیف شده‌اند را با واقعیت‌های جامعه بیشتر همسو سازند. از سوی دیگر، با توجه به زمانبر بودن فرآیند تألیف و ویرایش کتاب، می­توان در کلاس­های پیش از خدمت و ضمن خدمت مدرسان آزفا شیوه­های تکمیل مطالب ارائه شده در کتب را آموزش و مورد تأکید ویژه قرار داد.