سیاست گذاری راهبردی ایران در فضای منطقه ای جنوب غرب آسیا (21-2001)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، سیاستگذاری عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران
2 گروه علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران
doi
چکیده
جنوب غرب آسیا به لحاظ ژئوپلیتیکی و راهبردی در زمره مناطق بحرانساز تلقی می شود. که در آن مناطق ژئوپلیتیک پیرامونی و کشورهای منطقه و حضور قدرت های بینالمللی و همچنین روابط بینالمللی نقش ویژهای در کسب و تامین منافع امنیت ملی کشورها ایفا می کند. جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ویژه ژئوپلیتیک، اقتصادی، تمدنی و استراتژیک همواره در معرض تهدیدهای گوناگون از سوی قدرتهای بزرگ قرار داشته است. بحرانهای تکرارشونده یکی از عوامل اصلی تاثیرگذار بر سنجش سیاست راهبردی ایران در محیط منطقهای می باشد.پرسش اصلی مقاله آن است که «جهتگیری و نقش ملی ایران در سیاست گذاری راهبردی منطقهای و در سالهای 21-2001 چه بوده است؟» هدف اصلی پژوهش آن است که معضلات سیاسی، اجتماعی، منازعات، رقابت های ژئوپلتیکی و امنیتی شدن کنش بازیگران بهویژه نقشیابی بازیگران گریز از مرکز مؤثر بر امنیت ملی در منطقه بررسی شود. فرضیه مقاله به این موضوع می پردازد که «نقش ملی سیاست گذاری راهبردی منطقهای ایران در جنوبغرب آسیا مبتنی بر رهبری منطقهای و جهتگیری ایران براساس سازوکارهای مبتنی بر مقاومت در تهدیدات و کنش متقابل شکل گرفته است.»در تنظیم مقاله از رهیافت امنیت منطقهای مقاومت براساس نظریه لوسیانی استفاده می شود. محور اصلی چنین رهیافتی مبتنی بر نشانههایی از «تابآوری و مبارزهجویی» در برابر تهدیدات بوده است. هر یک از مؤلفههای یاد شده را می توان بهعنوان بخشی از سازوکارهای کنش تاکتیکی و سیاست گذاری راهبردی ایران در جنوب غرب آسیا دانست. روش پژوهش در این مقاله مبتنی بر پیوند «تحلیل دادهها» و «تحلیل محتوا» است.
