فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از دستاوردهای انقلاب مشروطه در سطوح مختلف اجتماعی و به تبع آن متون ادبی، توجه به زنان و طرح مسائل و مشکلات آنان است. ازجمله می‌توان به آثار محمّد محمّدعلی اشاره کرد که در آن، زنان جایگاهی ویژه دارند. وی در رمان قصة تهمینه با استمداد از داستان رستم و سهراب و بازآفرینی آن از زاویة ‌دید زنانة تهمینه، صدای دیگری (زن) را که در برابر قدرت و ایدئولوژی مسلّط مردسالار خاموش مانده‌ است، به گوش می‌رساند. این جستار درصدد پاسخگویی به این پرسش است که روابط بینامتنی این اثر با شاهنامه چگونه منجر به چندصدایی و گفتمان زنانه در رمان قصة تهمینه شده ‌است. از این رو، با تکیه بر منطق گفت‌وگویی باختین، نقیضه‌پردازی‌های زبانی و جامعه‌شناختی نویسنده از داستان رستم و سهراب نشان داده شده ‌است. نتیجة این بررسی حاکی از آن است که در نقیضه‌پردازی زبانی نویسنده به‌منظور محوری ساختن جایگاه زنان در بازآفرینی داستان شاهنامه، از ویژگی‌های گفتمان زنانه مانند رنگ‌واژه‌ها، زاویة دید زنانه، واژگان زنانه، عواطف و احساسات زنانه و ساختار نحوی زنانه در جملات بهره می‌گیرد. همچنین وی در نقیضه‌پردازی جامعه‌شناختی از روایت شاهنامه، به استقلال فکری و مالی زنان، هویت زنانه، مبارزه با دیگری بودن زنان و غیره پرداخته ‌است.