تأثیر کاربرد واژگان مشترک زبان فارسی و ترکی استانبولی بر درک خوانداری فارسیآموزان ترکیهای
نویسندگان
1 استادیار گروه آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)
3 نویسندۀ مسئول، استادیار زبان شناسی، گروه زبان انگلیسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)
doi
10.30479/jtpsol.2023.17883.1613چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر میزان استفاده از واژگان مشترک زبان فارسی و ترکی استانبولی بر مهارت خوانداریِ زبان فارسی در بین فارسیآموزان ترکیهای است و این که واژگان مشترکِ این دو زبان (دارای مشابهت آوایی و معنایی) در چه سطحی از زبانآموزی (مبتدی، متوسط و پیشرفته)، فرایند درک خوانداری را تسهیل میکند. ابتدا از میان فارسیآموزان ترکیهای، ٧۵ نفر در دسترس (شامل ٢۵ نفر در هر سطح) با روش نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، آزمون درک خوانداری جداگانه برای هر سطح بود. برای تهیه آزمون، ابتدا یک متن مجزا برای هریک از سطوح، از کتابهای خواندن و درک مطلب مؤسسة لغتنامه دهخدا انتخاب شد. سپس هر متن به دو قسمتِ تقریباً مساوی تقسیم شد. در قسمت اول، بدون تغییر در معنا و مفهوم متن، تا حد امکان بهجای واژگان مشترک، از واژگان غیرمشترک استفاده شد تا واژگان مشترک به حداقل برسد. در قسمت دوم، از واژگان مشترک بیشتری استفاده شد تا واژگان مشترک در متن افزایش یابد. فارسیآموزانِ هر سطح، در دو آزمون همتا با سؤالات واژگان مشترک و غیرمشترک، در دو نوبت مجزا به فاصلة یک روز شرکت کردند. نمرات شرکتکنندگان، از طریق آزمونهای آماریِ تی- زوجی و طرح دوعاملی درونگروهی – برونگروهی تحلیل شد و نتایج فرضیة اول پژوهش، مبنی بر افزایش درک خوانداری، با افزایش کاربرد واژگان مشترک در فارسیآموزان ترکیهای تأیید شد. همچنین فرضیة دوم، مبنی بر این که هرچه از مراحل ابتداییِ زبانآموزی بهسمت مراحل پیشرفتهتر میرویم، تأثیر واژگان مشترک بیشتر خواهد شد، برای زبانآموزان مبتدی تأیید گردید؛ ولی تفاوت معناداری در عملکرد زبانآموزان متوسط و پیشرفته مشاهده نشد.
