فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرریزهای لبه تیز یکی از سازه­های مهم در آبگیری از رودخانه­ها و از رایج­ترین ابزار اندازه­گیری شدت جریان در مجاری روباز هستند که جهت تنظیم سطح آب و عبور سیلاب به طور گسترده در سیستم­های انتقال آب و کانال­های آبیاری و زهکشی استفاده می­شوند. یکی از انواع سرریزهای لبه تیز، سرریز زاویه­دار است که با افزایش طول موثر تاج، امکان عبور دبی بیشتر با هد کمتر و در نتیجه راندمان بالاتر و به تبع آن کاهش هزینه­های سیستم آبیاری را فراهم می­نماید. در این تحقیق از 165 داده­ آزمایشگاهی موجود که از دو فلوم به عرض­های 5/0 و 52/0 متر و با هفت نسبت طول سرریز به عرض فلوم (L/B) از 14/1 تا 86/3 و شش ارتفاع تاج سرریز از 10/0 تا 506/0 متر و در شرایط جریان آزاد بدست آمد، استفاده شد. در این پژوهش، از عمق بحرانی عبوری روی تاج سرریز جهت محاسبه بده عبوری استفاده شد و با ارائه ضریب هندسی سرریز که کلیه مشخصات هندسی این سازه را در بر می­گیرد، رابطه­ای جدید جهت محاسبه دبی عبوری به طور مستقیم و بدون نیاز به ضریب دبی ارائه گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که با افزایش ارتفاع تاج، هد جریان و زاویه سرریز نسبت به افق، دبی عبوری افزایش می­یابد. همچنین نتایج نشان داد که رابطه جدید با R2 = 0.9984 از دقت بالایی جهت اندازه­گیری و عمق بحرانی و دبی جریان برخوردار است.