اثرات گیاه پالایی و زیست پالایی بر حذف و انتقال هیدروکربنهای نفتی در یک خاک آلوده به نفت خام
نویسندگان
1 مهندسی علوم خاک-دانشکده کشاورزی-دانشگاه زنجان-زنجان -ایران
2 گروه مهندسی علوم خاک-دانشکده کشاورزی-دانشگاه محقق اردبیلی-اردبیل-ایران
3 گروه مهندسی علوم خاک-دانشگاه زنجان-زنجان-ایران
doi
10.22059/ijswr.2020.308482.668708چکیده
نفت خام یکی از مهمترین منابع انرژی است که تولید، انتقال، مصرف و دفع آن در مقیاس گسترده، آن را به یکی از مهمترین و رایجترین انواع آلودگی محیط زیست در سراسر جهان تبدیل کرده است. بمنظور مطالعه تاثیر گیاهپالایی و زیستپالایی بر شستشوی ترکیبات نفتی در خاک آلوده به نفت خام یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار طراحی و اجرا شد. فاکتورهای مورد مطالعه شامل سطوح آلودگی خاک با نفت خام شامل صفر (C0)، 2 درصد نفت خام (C1) و 4 درصد نفت خام (C2) و تیمارهای پالایشی شامل کاشت گیاه چمن Lolium perenne (T1)، باکتری Pseudomonas Putida + قارچ Phanerochaete Chrysosporium (T2)، کاشت چمن + باکتری Pseudomonas Putidaا + قارچ Phanerochaete Chrysosporium (T3)، و بدون تیمار پالایشی (T0) بودند. بعد از اتمام آزمایش، کل هیدروکربنهای نفتی Total Petroleum Hydrocarbons (TPHs) در عمقهای مختلف ستون خاک (5، 15، 25، 35 و 45 سانتیمتر) اندازهگیری شد. نتایج نشان داد تیمارهای پالایشی غلظت کل ترکیبات نفتی را در منطقه ریشه کاهش دادند و تیمار T3پالایشی غلظت کل ترکیبات نفتی را در هر دو سطح آلودگی نفت خام C1 و C2 به ترتیب 34 و 59 درصد کاهش داد. ترکیبات نفتی همچنین در عمقهای غیر آلوده مشاهده شدند که نشان دهنده حرکت ترکیبات نفتی از لایههای بالایی به لایههای پایینی بود. کمترین میزان انتقال ترکیبات نفتی به عمقهای پایینی ستون خاک در تیمار T3 پالایشی و بیشترین میزان انتقال ترکیبات نفتی در تیمار T2 پالایشی مشاهده شد. بهطور کلی تیمارهای پالایشی در خاکهای آلوده به مواد نفتی، بهویژه در منطقه ریشه ترکیبات نفتی را تجزیه کرده ولی نمیتوانند از حرکت ترکیبات نفتی و انتقال آنها به لایههای پایینتر جلوگیری کنند. تا حدی که امکان وارد شدن این ترکیبات به داخل آبهای زیر زمینی هم وجود دارد.