فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 در غزل سعدی، تقابل‌های دوگانه، نمود‌هایی گسترده، هنرمندانه و متنوّع دارد. این تقابل‌ها را می­توان در سه سطح واژه، جمله و ساختار غزل بررسی کرد. در پژوهش حاضر، تقابل‌های واژگانی سعدی در سه دستۀ زبانی، ادبی و معنایی بررسی شده ‌است. همراه کردن تقابل‌های زبانی با آرایه‌های لفظی، علاوه بر تقویت موسیقی کلام، به تقابل‌های سعدی تشخّص سبکی بخشیده‌ است. تقابل‌های ادبی در سه بخش تقابل تلمیحی، تقابل تناسب و تشبیه تفضیل آمده است. سعدی با استفاده از انواع تقابل‌های معنایی و شگردهای خاص خویش در به‌کارگیری آن‌ها، دیدگاه خود را دربارة عشق و معشوق، هنجارهای جامعه و برخی گروه‌های اجتماعی مانند پارسایان، صوفیان و رندان بیان می‌کند. روحیۀ رضا و تسلیم سعدی از سویی و تلاش او برای دفاع از عشق و جمال‌پرستی از سوی دیگر، موجب شده است مبحثی با عنوان تبدیل و رفع تقابل‌ها در نظام فکری و سروده‌های این شاعر نمود داشته باشد. در پژوهش حاضر، نگاه متفاوت و خاص سعدی به تقابل، مورد بررسی و تحلیل قرار می­گیرد. اساس پژوهش، بررسی تمامی غزلیات سعدی در نسخۀ محمّدعلی فروغی است.