بررسی مجموعه کتابهای «فارسی بیاموزیم» از منظر نشانهشناسی فرهنگی
نویسندگان
1 نویسندۀ مسئول، دانشیار گروه زبانشناسی همگانی، دانشگاه سمنان
2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان، دانشگاه سمنان
doi
10.30479/jtpsol.2023.17854.1612چکیده
با وجود متنوع بودن منابع الکترونیکی، میتوان کتاب درسی را از اصلیترین ابزار آموزش زبان دانست. هدف از این پژوهش بررسی و تحلیل اطلاعات و مؤلفههای نشانهشناختی بر اساس رویکرد «نشانهشناسی فرهنگی مکتب مسکو- تارتو» در مجموعه کتابهای «فارسی بیاموزیم» میباشد. فرهنگ مظهر تواناییهای شناختی انسان است و امروزه جوامع بشری همه جهتهای زندگی انسان و بهویژه فعالیتهای شناختی را در قالب فرهنگ ارائه میدهند. نشانهشناسی فرهنگی زیرشاخهای از نشانهشناسی میباشد که موضوع آن فرهنگ است. در این شاخه نشانهشناسی بعضی نظامهای نشانهای ویژه را بهعنوان صورتهای نمادین توصیف میشود. پژوهش حاضر تلاش میکند تا تحلیلی جامع از چگونگی ارائهی نشانهشناسی فرهنگی در مجموعه کتابهای «فارسی بیاموزیم» انجام شود و از مفاهیم نشانهشناسی فرهنگی نقش فرهنگ خود و دیگری در آموزش زبان فارسی بیان شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که کتاب در بازنماییهای خود و دیگری در ارتباط با هر رمزگان، با استفاده از برخی سوژهها موفق عمل کرده است و در نهایت این مجموعه خودی شکوهمند را به نمایش میگذارد. بنابراین فرهنگ دیگری را به حاشیه برده و از فرهنگ غیرخودی بهرهای نمیبرد. نشانههای فرهنگی متنوعی در سراسر تاریخ و پهنهی این سرزمین وجود دارد و فرهنگ ایرانی که در آن جذب و خودیسازی بیشتر از طرد و نفی و گریز میباشد. بر اساس نتایج پژوهش، نشانههای فرهنگی در این مجموعه در قالب آداب و رسوم، اماکن، پوشاک، خوراک و ... بخوبی به زبان آموز غیرایرانی ارائه شده است.