کاربرد مدل مفهومی شبهسیال در مدلسازی انتقال بار بستر رسوبات در آبراهههای حاوی پوشش گیاهی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، ایران h.riahi@vru.ac.ir
doi
10.22059/ijswr.2020.308104.668701چکیده
مدلسازی انتقال بار بستر در رودخانهها و آبراهههای حاوی پوشش گیاهی در بستر و سواحل، از اهمیت کاربردی ویژهای برخوردار است و پیچیدگی پدیده انتقال باربستر از درون پوشش گیاهی از یکطرف و محدود بودن تحقیقات در این زمینه از طرف دیگر، ضرورت توسعه مدلهای مناسب را مشهود میسازد. به همین منظور در این تحقیق از مدل مفهومی شبهسیال در ترکیب با معادلات تنش برشی و مقاومت بستر جریان از درون پوشش گیاهی استفاده شده است و مبتنی بر تحلیل احتمالاتی انتقال باربستر، مدلی برای انتقال بار بستر درون پوشش گیاهی توسعه مدل یافته است. این مدل براساس تعریف جدیدی از پارامترهای بدون بعد شدت جریان و شدت انتقال بار بستر رسوبات توسعه یافته است که خصوصیات پوشش گیاهی را با خصوصیات جریان و رسوبات ترکیب میکند. واسنجی توزیع احتمال تخمینی مدل و ضرایب مدل و ارزیابی دقت آن در مقایسه با نتایج دادههای آزمایشگاهی نشان داد مدل توسعه یافته با R2=0.91 و RMSE=8.2 دقت مطلوبی در تخمین باربستر رسوبات در مطالعه موردی دارد. تحلیل پارامتریک مشخصات پوشش گیاهی و همچنین مقایسه نتایج مدل شبهسیال توسعه یافته با مدل بار بستر پارکر (R2=0.45، RMSE=231.9) و مدل مایر-پیتر-مولر(R2=0.75، RMSE=91.9) نشان داد مدل توسعه یافته دقت بهتری در تخمین باربستر رسوبات از درون پوشش گیاهی دارد و به ترتیب 45 و 68 درصد، خطای مطلق نسبی را نسبت به آنها کاهش داده است. رویکرد توسعه یافته در تحقیق حاضر قابلیت توسعه برای تحلیل هیدرولیکی مسایل مهندسی رسوب در رودخانه را دارد.