بررسی وجوه زیبا شناسی رمان «زوال کلنل»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات‏ فارسی دانشگاه‏ محقّق‏ اردبیلی

2 استاد زبان و ادبیات‎ فارسی دانشگاه ‏محقّق ‏اردبیلی (نویسندة مسئول)

doi
10.22075/jlrs.2020.19012.1599
چکیده

حقیقت زیباشناسی، واقعه ‏ای است که در لحظه ‏ای مفهوم ناپایداری و حرکت لرزشی حقیقت، تداعی ‏می‏شود. نویسنده براساس فهمی که از زیبایی و هنر دارد، با قوّۀ متخیّلۀ خویش نسبتی پیدا می‏کند که حقیقت و ذات هنر و زیبایی را مبدأ و منشأ اثر هنری خود قرار دهد. درواقع، شناخت کیفیات زیباشناختی ناشی از جست‌وجوی شرایط کافی زیبایی، نشان می‏دهد اثر با چه کیفیاتی احساسات زیبا و والایی را در ما برمی‏انگیزد. در پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی به بررسی جنبه‏ های زیباشناسانۀ رمان زوال ‏کلنل محمود دولت‏آبادی پرداخته ‏شده ‏است. ضمن معرفی و ارائۀ خلاصۀ داستان، عناصر زیباشناسی پرکاربرد، ازجمله تشبیه، استعاره، کنایه، تخیّل، تشخیص، نماد، تلمیح و... در این داستان بررسی شده‏ است. نتیجه اینکه، عرصۀ ورود عناصر شعری در این رمان برای نویسنده گسترده ‏است و او با استفاده از صور ‏خیال، به‌ویژه تشبیه برای تقریر حال مشبّه و بیان احساسات درونی شخصیت‏ ها بهره ‏برده ‏و فضایی ساخته است که می‏ تواند تأثیری عمیق بر مخاطب بگذارد.