بررسی سطوح مختلف کم‌آبیاری بر عملکرد و کارایی مصرف آب گیاه استویا (Stevia rebaudiana Bertoni) در محیط‌های گلخانه و مزرعه

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.308735.668716
چکیده

  ایران با متوسط بارندگی 230 میلی­متر در سال، در زمره مناطق خشک و نیمه­خشک جهان طبقه­بندی می­شود که با بحران آب روبرو است. از آن جا که منابع آبی با کیفیت مطلوب برای آبیاری محصولات در جهان محدود است، لذا استفاده از کم­آبیاری به عنوان روشی برای کاهش مصرف آب در آینده امری ضروری است. گیاه استویا به­عنوان گیاهی با اثرات دارویی و ضد دیابت، بومی منطقه کوهستانی آمامبی واقع در مرز برزیل و پاراگوئه است که در ایران در شیراز و اصفهان به­صورت انبوه کشت می‌شود. گلیکوزید‌های دی‌ترپنی موجود در این گیاه (عامل اصلی ایجاد طعم بسیار شیرین در عصاره‌های گیاه) تا 300 برابر شیرین‌تر از شکر می‌باشند که در صنایع دارویی و غذایی کاربرد دارند. در این پژوهش، به منظور بررسی تاثیر کم­آبیاری بر عملکرد محصول استویا، تیمارهای آبیاری شامل 100 (تیمار شاهد) 80، 60 و 40 درصد نیاز آبی گیاه مورد نظر قرار گرفتند. این آزمایش در سه تکرار و در محیط گلخانه و مزرعه در سال های 1395 و 1396 انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که آستانه تحمل گیاه استویا به کم­آبیاری برای جلوگیری از کاهش عملکرد برگ و قند در محیط گلخانه به­ترتیب حدود (2/3 و 1/3) و (94/0 و 83/0) و درمزرعه تحقیقاتی (3/3 و 1/3) و (12/1 و 98/0) برابر درصد کم­آبیاری در سال اول و دوم کشت می‌باشد.