کارکردهای «صفت هنری» در هفتپیکر نظامی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران (نویسنده مسئول)
4 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.
doi
10.22075/jlrs.2021.18995.1596چکیده
در بلاغت انگلیسی، صفت هنری (epithet) آن است که صفت ممیّزه چیزی یا شخصی را همراه با نام او یا بهجای نام او بهکار برند. این تعریف، همسان با «کنایه از صفت» یا «کنایه از موصوف» در بلاغت فارسی است. بررسیها نشان میدهد برخی از پژوهشهایی که در این زمینه انجام شده، صفت هنری را با توسّع بیشتری معرّفی کرده و در ارائة نمونههای درخشان کاربرد این ابزار هنری، ناموفّق بودهاند. صفت هنری میتواند کاربرد صفت بهگونهای هنری باشد که به کلام ادبیّت میبخشد. در بلاغت انگلیسی، صفت هنری بیشتر در متون حماسی مطرح شده است؛ امّا پژوهشها نشان میدهد در متونی که به بلاغت و بهطور کلّی، به صورت شعر اهمیت بیشتری میدهند، صفت هنری در سطح گستردهتری مجال ظهور مییابد. در پژوهش حاضر، یکی از مثنویهای نظامی (هفتپیکر) که از عناصرحماسی نیز بیبهره نیست، از دیدگاه بهکارگیری صفت هنری بررسی و تحلیل گردیده و به این سؤال پاسخ داده شده است که: کارکردهای صفت هنری در هفتپیکر نظامی چیست؟ نتایج نشان میدهد نظامی از صفت هنری برای ایجاد انواع ایهام، پارادوکس، توصیف، شخصیتپردازی و برخی آرایههای بدیعی دیگر استفاده کرده است. بهنظر میرسد برای یافتن انواع هنرسازهها، توجّه به صفات هنری در آثار نظامی، خصوصاً هفتپیکر، بسیار ضروری و قابل تأمّل است.
