بررسی شگرد‌های طنز در اشعار اکبر اکسیر

نویسندگان

1 دانشجوی دورة دکتری رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران (نویسنده مسئول)

doi
10.22075/jlrs.2020.18673.1569
چکیده

طنز، مؤثّرترین تمهید انتقادی در متون نظم و نثر است. برخی از هنرمندان ادبی برای بیان کاستی‌‌های گفتاری، رفتاری یا پنداریِ فرد یا جامعهو اصلاح آن‌ها، از این نوع ادبیبهره می‌گیرندو داروی تلخ پند را در حلوای شیرین خندهمی‌گنجانند تا مخاطب با رغبت و میل آن را بشنود. اکبر اکسیر، شاعر معاصری است که با بهره‌مندی از شگردهایی با زبانی ساده، ملایمو کلام هنری،شعر خود را با طنز عجین کرده است تا ناراستی‌‌های موجود در فرد و جامعه را یادآوری کند؛ به این امید که اصلاحی صورت پذیرد. این پژوهش بر آن است تا شگرد‌های ایجاد طنزرا در اشعار این شاعر بررسی کند و برای هر شگرد، نمونه‌هاییبیاورد و آن‌ها را تحلیل نماید. یافته‌‌های پژوهش نشانمی‌دهد که اکسیر در کتاب‌‌های بفرمایید بنشینید صندلی عزیز، زنبور‌های عسل دیابت گرفته‌اند، پستة لال، سکوتِ دندان‌شکن است، ملخ‌‌های حاصل‌خیز، مالاریا و ما کو تا اونا شیم، از شیوه‌هایی همچون بزرگ‌نمایی، کوچک‌نمایی، عدم تناسب و مقایسه، بازی‌‌های زبانی- بیانی، غافلگیری، ترکیب‌‌های وارونه استفاده کرده است. مقایسۀ شگردها، بیانگر آن است که بازی‌‌های زبانی- بیانی و عدم تناسب/ مقایسه، بیشترین کاربرد را دارند.