تاثیر انواع بیوچار غنی شده بر قابلیت استفاده و توزیع شکلهای معدنی فسفر در خاک شور اطراف دریاچه ارومیه
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه ایران
4 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
5 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/ijswr.2020.294590.668438چکیده
بهمنظور کاهش مشکلات مصرف بیوچار در خاکهای آهکی، با تغییر خواص سطحی بیوچار سیب وانگور بهوسیله انواع اسیدها، در یک آزمایش انکوباسیون فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با 6 تیمار شامل (بیوچار غنی شده با اسیدفسفریک-خاک فسفات (BC-H3PO4-RP)، اسید هیدروکلریک-خاک فسفات (BC-HCl-RP) و خاک فسفات (BC-RP)، بیوچار معمولی (BC)، کود فسفاته (TSP) و شاهد (Cont)) و 2 نوع خاک آهکی با قابلیت هدایت الکتریکی مختلف (2=S1 و 15= S2 دسیزیمنس بر متر)، تاثیر انواع بیوچار غنی شده بر توزیع اشکال معدنی فسفر در خاکهای شور اطراف دریاچه ارومیه بررسی شد. فسفر اولسن، pH و اجزاء فسفر معدنی در زمانهای 7، 30 و 60 روز انکوباسیون اندازهگیری و از لحاظ آماری تحلیل گردید. بر اساس نتایج، تیمارهای BC-HCl-RP و BC-H3PO4-RP بهطور متوسط pH خاک S1 و S2 را بهترتیب 5/0 و 1 واحد کاهش دادند. تیمارهای BC-H3PO4-RP و BC-HCl-RP فسفر اولسن خاک S1 را از 7/6 میلیگرم در کیلوگرم خاک بهترتیب به 3/57 و 5/55 و در خاک S2 از 4/7 به 3/71 و 62 میلیگرم در کیلوگرم خاک افزایش دادند. بیوچارهای غنی شده توزیع و مقدار اشکال فسفر معدنی خاکها را بهطور معنیدار تغییر دادند. بهطوریکه تیمارهای BC-H3PO4-RP و BC-HCl-R مقدار دیکلسیم فسفات خاک S1 را بهترتیب 9/2 و 6/2 برابر و خاک S2 را بهترتیب 06/1 و 97/0 برابر افزایش دادند. در مقابل مقادیر اکتاکلسیمفسفات، فسفاتهایآلومینیوم و آپاتیت بهطور معنیدار کاهش یافت. فسفر اولسن با دی کلسیم فسفات، آپاتیت و فسفر پیوندشده با آهن همبستگی معنیدار داشت و احتمالا در عصارهگیری فسفر اولسن، فـسفر از این اجزاء معدنی آزاد میشود. بنابراین میتوان گفت استفاده از بیوچار غنیشده باعث میشود فسفر برای مدت طولانی در فاز لبایل و قابل جذب برای گیاه باقی بماند. از اینرو میتواند به بهبود تغذیه فسفرگیاه، کاهش تنش شوری و رفع مسائل مصرف بیوچار معمولی در این خاکها کمک کند.