تاثیر بقایای گیاهی در تناوب گندم-ذرت بر میزان کربن آلی و حاصلخیزی خاک
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
4 گروه علوم میکروبی، خاک و گیاه، دانشگاه ایالتی میشیگان، میشیگان، ایالات متحده آمریکا.
5 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
6 پژوهشکده کشاورزی هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، کرج، ایران
doi
10.22059/ijswr.2020.305809.668666چکیده
افزودن بقایای گیاهی یک راهبرد مدیریتی موثر برای افزودن عناصر غذایی و بهبود کارایی استفاده از آن، فراهم کردن شرایط بهتر رشد ریشه و تولید پایدار محصول میباشد. به منظور بررسی تأثیر نگهداشت مقادیر مختلف بقایای گیاهی بر میزان کربن آلی و وضعیت تغذیهای خاک در دو عمق 10-0 و 20-10 سانتیمتر در تناوب گندم-ذرت تحت سامانه خاکورزی مرسوم، آزمایشی مزرعهای به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه آموزشی و پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در دو فصل زراعی اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل نگهداری پنج سطح مختلف بقایای گیاهی (100، 75، 50، 25 و 0 درصد) بود که طی دو مرحله در تناوب کشت گندم-ذرت اعمال گردید. یافتههای این پژوهش حاکی از تأثیر بارز مقدار نگهداشت بقایا بر خصوصیات اندازهگیری شده بود. در میان تیمارهای نگهداشت بقایا، تیمار 100 درصد بقایا بیشترین میزان افزایش کربن آلی (4/38 درصد)، فسفر (34 درصد) و پتاسیم قابل جذب (6/47 درصد) و همچنین عناصر کم مصرف آهن (27 درصد)، منگنز (3/30 درصد)، مس (5/39 درصد)، و روی قابل جذب (62 درصد) را نسبت به تیمار حذف بقایا نشان داد. تیمار 25 درصد نگهداشت بقایا نیز کمترین مقدار را برای خصوصیات مطالعه شده نسبت به دیگر تیمارهای با مقادیر بیشتر نگهداشت بقایا نشان داد. اثر عمق نیز تنها در مورد آهن، روی و فسفر قابل جذب تأثیر معنیدار داشت و مقدار این شاخصها در عمق 10-0 سانتیمتر نسبت به عمق 20-10 سانتیمتر بیشتر بود.