تحلیل مقابله‌ای محتوای دو مجموعه‌ی آموزشی آزفا بر پایه‌ی طبقه‌بندی اصلاح‌شده‌ی بلوم در حیطه‌ی شناختی (مقاله علمی- پژوهشی)

نویسندگان

1 نویسنده‌ی مسئول، دانشیارگروه زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیارگروه زبان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.30479/jtpsol.2022.16711.1571
چکیده

بررسی محتوای سؤالات و تمرین‌های منابع آموزش زبان فارسی به خارجیان می‌تواند ارتباط بین برخی از مشکلات یادگیری فارسی‏آموزان با برنامه‌ی درسی را آشکار و کمک کند که مفاهیم برنامه‌ی درسی به‌شکل مناسبی در کتاب‌های درسی گنجانده شود. در پژوهش پیش‏رو دو مجموعه‌ی آموزشی آموزش نوین زبان فارسی و فارسی بیاموزیم براساس طبقه‌بندی اصلاح‌شده‌ی بلوم ارزیابی شده است. پس از استخراج سؤالات و تمرین‏های کتاب‌های مذکور و کدگذاری افعال موجود در آن‏ها، فراوانی و درصدهای مربوطه در هر یک از سطوح شش‌گانه‌ی حیطه‌ی شناختی بلوم از طریق فرمول «NX ₓ 100/S» محاسبه و به‌صورت نمودار رسم شدند. در این فرمول، «NX» تعداد تمرین‌ها، عدد «100» درصدِ کل و «S» مجموع کل تمرین‌ها را نشان می‌دهد. سپس میزان توزیع سؤال‏ها در هر یک از این سطوح شناختی و میزان انطباق آن‌ها با سطح معرفی‌شده هر کتاب (آغازین، میانی و پیشرفته) سنجیده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که در مجموعه‌ی آموزش نوین زبان فارسی، توزیع سؤالات از دوره‌ی آغازین تا پیشرفته به میزان قابل‌توجهی منطبق با حیطه‌های شناختی بلوم است، اما به نظر می‏رسد در برخی از جلدها، محتوای برخی از سؤالات نیاز به بازبینی دارد. در جلد اول و دوم مجموعه‌ی فارسی بیاموزیم رویکرد منطقی و قابل‌قبول منطبق با اهداف یادگیری دیده می‏شود، اما در جلد سوم این مجموعه در بسیاری از موارد، سلسله‌مراتب حیطه‌های شناختی با نیاز زبان‏آموزان همسو نیست. پس از تحلیل نتایج پیشنهاداتی برای ویرایش کتاب‌ها نیز ارائه شده است.