تحلیل جامعه شناختی و امنیت شناختی ناآرامی های محیط آینده مبتنی بربایسته های هشداردهی مطلوب (با تمرکز بر دلایل ناآرامی های سال 96 و 98)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی امنیت ملی ، دانشگاه عالی دفاع ملی ، تهران، ایران

2 دانشیار علوم سیاسی، دانشکده علوم و فنون فارابی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی امنیت ملی ، دانشگاه عالی دفاع ملی ، تهران، ایران

doi
چکیده

نبود بایسته‌های هشداردهی مطلوب در پیشگیری از تبدیل شدن پدیده‌های اجتماعی، سیاسی و امنیتی احتمالی به رویداد تأثیرگذار، زیربنای توسعه مطلوب امنیت را با چالش‌های جدی مواجه می‌نماید. حوادثسال‌های 96 و 98 بیانگر تغییر رویکرد شگردهای دشمنان نظام اسلامی در گسترش مناطق درگیری و کانون‌های تجمع بوده و میزان خسارات وارده را افزایش داد. با توجه به شرایط فعلی جامعه و وجود مشکلات اقتصادی، افزایش نرخ تورم،کرونا و در پی آن افزایش بیکاری، تشدید نارضایتی‌ها، موج‌سواری عناصر ضدانقلاب، بروز اغتشاشات در محیط آینده را محتمل نموده و اتخاذ تمهیدات لازم  برای جلوگیری از تکرار وقایع تلخ گذشته ضروری است. دغدغه محقق، چیستی، چرایی و چگونگی پدیده مورد بحث در محیط آینده است. در این پژوهش با بهره‌برداری از تکنیک داده‌کاوی و ابزار مصاحبه، ضمن بررسی برخی تحقیقات گذشته، در راستای پاسخ به این سوال که"تحلیل جامعه‌شناختی و امنیت- شناختی ناآرامی‌های محیط آینده مبتنی بر بایسته‌های هشداردهی مطلوب کدام است؟" اقدام که پس از جمع‌بندی نهایی، این نتیجه حاصل شد که شاخص‌های مربوط به بعد " جامعه‌شناختی"، از جایگاه بالایی نسبت به بعد" امنیت‌شناختی" در حوزه تحلیل اغتشاشات احتمالی آینده، برخوردار است، به‌طوری که 62 درصد از مقوله‌های استخراج‌شده از مصاحبه، مرتبط با این بعد است. همچنین برابر سنجش انجام شده، در بعد‌"جامعه‌شناختی"، بالاترین تأثیرگذاری در وقوع اغتشاشات احتمالی محیط آینده، مربوط به سه شاخص " احساس بی عدالتی  و تبعیض (اقتصاد پایه)"؛ "محرومیت نسبی(جایگاه اجتماعی)"؛"حاشیه‌نشینی" و در بعد " امنیت شناختی" مربوط به" استفاده دشمن از گسل‌های مذهبی، اقتصادی"؛ "موج سواری" و"مدیریت جریان" می‌باشد.