سیر تاریخی و تطبیقی اغراق در بلاغت عربی و فارسی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان تهران، ایران (نویسندۀ مسئول)

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

doi
10.22075/jlrs.2020.18940.1589
چکیده

اغراق، یکی از آرایه‌های ادبی بدیعی است و در بیشتر کتاب‌های بلاغی عربی و فارسی، بزرگ‌نمایی در توصیف کسی یا چیزی تعریف شده ‌است. وضوح استفادۀ بلاغیان نخستین فارسی از کتاب‌های بلاغی عربی در طرح مباحث تئوریک بلاغت فارسی، زمینة بررسی سیر تطبیقی و تاریخی این آرایه را در بلاغت عربی و فارسی فراهم می‌کند. این پژوهش، به تحلیل سیر تاریخی اغراق در بلاغت عربی و فارسی، از پیدایش تا تکمیل تقسیم‌بندی آن می‌پردازد و چشم‌اندازی روشن از نحوۀ پیدایش تئوریک و چگونگی تقسیم آن به سه شیوۀ مبالغه، اغراق و غلوّ، تعریف‌ها، نام‌ها و تقسیم‌بندی‌های مختلف آن ارائه کرده، نشان می‌دهد چه تحوّلات و تکاملی را در طول تاریخ از سر گذرانده و علمای بلاغت فارسی و عربی چگونه و از چه کسانی در زمینۀ تعریف و تحلیل آن تأثیر پذیرفته‌اند و به چه گروه‌هایی تقسیم می‌شوند؟ زیبایی این آرایه از نظر بلاغیان بر چه اصولی استوار است و این آرایه نزد آن‌ها چه اهمیت و جایگاهی دارد؟