واکاوی جبران خسارات اغتشاشات خیابانی با تأکید بر رویکردی پیشگیرانه

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه جامع امام حسین (علیه السلام)،تهران ، ایران

2 کارشناس ارشد گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دانشگاه فردوسی ، مشهد ایران

doi
چکیده

جبران خسارت باعث درس عبرت عامل زیان و سایر اعضای جامعه شده و انگیزه‌ای قوی جهت پیشگیری از انجام رفتار زیان‌بار در آینده خواهد بود. محکومیت اغتشاشگران به پرداخت خسارات، یکی از راه‌های پیشگیری از وقوع اغتشاشات خیابانی است؛ به نظر بسیاری از حقوقدانان هدف اصلی جبران خسارت، بازدارندگی و پیشگیری از خسارات آینده بوده و برگرداندن وضعیت سابق در اولویت بعدی قرار دارد. فقدان حکم صریح قانونی باعث جبران نشدن خسارات اغتشاشات می‌شود که علاوه بر ورود ضرر ناروا بر زیان‌دیده، بازدارندگی لازم درصحنه اغتشاشات را مخدوش می‌نماید؛ ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر ترسیم راهکارهای حقوقی جبران خسارات ناشی از اغتشاشات به‌عنوان راهکاری پیشگیرانه در جهت وقوع اغتشاشات است. روش دستیابی به این هدف، توصیفی-تحلیلی است و جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات نیز، اسناد و مدارک علمی و پرسشنامه است. یافته اجمالی پژوهش بیانگر این مهم است که حکم جبران خسارت نقشی بازدارنده در اغتشاشات داشته و تصویب قانونی متضمن راهکارها و شیوه‌های جبران خسارت، کمک شایانی در پیشگیری از اغتشاشات و ایراد خسارات خواهد داشت. بر اساس دیدگاه پژوهشگران این تحقیق، صدور حکم جبران خسارت می‌تواند وسیله‌ای برای پیشگیری از دخالت دولت‌های بیگانه و عنصری بازدارنده در رفتار احزاب، گروه‌ها، مدیران و مسئولان باشد. محرومیت افراد مؤثر در اغتشاش و رجوع نهادهای پرداخت‌کننده به عامل زیان ازجمله مکانیزم‌های مؤثر در پیشگیری از وقوع خسارات هستند؛ همچنین از نصوص قانونی سایر نظام‌های حقوقی چنین برمی‌آید که از جبران خسارت به‌عنوان ابزاری در جهت کنترل و پیشگیری از اغتشاشات استفاده‌شده است.