فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهره‌گیری از کاربرد تکرار واژگان به‌صورت هنرمندانه در متون نظم سبب می‌شود شعر از حالت یکنواختی خارج شود. این عامل (تکرار واژگان)، بحث توازن واژگانی را به میان می‌آورد که در غزل‌های سنایی، نمودی چشمگیر یافته است. سنایی با استفاده از تکرار آوایی کامل و بهره‌گیری از جناس تام و لفظ، موسیقی زیبایی به غزل‌هایش بخشیده که بسامد جناس تام در این زمینه چشمگیر است. وی به کمک تکرار صورت‌های زبانی ناقص واژگان و توازن موجود در قافیه‌های میانی، پویایی ردیف‌های فعلی را برمی‌انگیزد که با آوردن انواع تکرار در آغاز، میان و پایان ابیات، به صورت‌های گوناگون، واژه، ترکیبات و جملات را به‌طور مکرّر در غزل‌های خویش به کار می‌گیرد که این امر سبب افزایش موسیقی تند و پرتحرکمی‌شود تا جایی که تکرار فعل با بسامد بالا در این زمینه قابل توجه است. سنایی همچنین با بهره‌گیری از قافیه‌هاى میانى و تکرارهای آوایی کامل، موسیقی شعرش را افزایش می‌دهد؛ به‌طوری که خواننده با خواندن غزل‌هایش، پویایی و تحرّک را در جای‌جای شعرش احساس می‌کند. همچنین استفاده از ردیف‌هایی طولانی، ردیف‌های فعلی و کمک گرفتن از سجع متوازی با بسامد بالا و جناس زاید در جایگاه قافیه، افزونی هرچه بیشتر موسیقی شعر وی را نمایان می‌سازد که در این تحقیق به‌طور مفصّل به آن پرداخته شده است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای و بیان شواهد مثال از غزل‌های سنایی صورت گرفته است که تکرار و توازن واژگانی را در آن‌ها به اثبات رسانده‌ایم.