فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌دلیل فاصله کوتاه بین آستانه کمبود و سمیت بور در خاک‌ها برای بسیاری از گیاهان، ارزیابی دقیق وضعیت بور از طریق آزمون خاک برای استفاده صحیح از کود بور ضروری است. این پژوهش جهت مقایسه دو روش پیشنهادی ایکاردا و انجمن علوم خاک امریکا (SSSA) به‌عنوان رایج‌ترین روش‌های اندازه‌گیری بور قابل دسترس خاک انجام شد. تعداد 20 نمونه خاک سطحی با ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مختلف انتخاب و غلظت بور قابل دسترس آن‌ها با ICP و روش‌های رنگ‌سنجی پیشنهادی ایکاردا و SSSA اندازه‌گیری شد. اثر کاربرد کربن فعال و حضور ذرات کلوئیدی معلق بر غلظت بور نیز بررسی شد. نتایج نشان داد میانگین غلظت بور قابل دسترس در خاک‌ها برای روش‌های ایکاردا و SSSA با ICP به‌ترتیب 59/2 و 86/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود، درحالی‌که با آزومتین-اچ به‌ترتیب 43/2 و 69/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. رابطه بین بور اندازه‌گیری‌شده با ICP و آزومتین-اچ در روش SSSA از همبستگی بالاتر (991/0 ) و تطابق بهتر با خط 1:1 نسبت به روش ایکاردا (978/0 ) برخوردار بود. میانگین بور استخراج‌شده با کلسیم کلراید 02/0 مولار داغ و آب داغ به‌ترتیب 86/2 و 84/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. افزودن کربن سبب کاهش معنی‌دار بور محلول شد. میانگین بور استخراج‌شده از خاک‌ها با آب داغ همراه با افزودن کربن 59/2 و بدون آن 84/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. با کاربرد 2/0، 4/0 و 6/0 گرم کربن در 40 میلی‌لیتر از محلول‌های با غلظت اولیه متفاوت بور میانگین بازیابی به‌ترتیب 9/104، 4/100 و 6/97 درصد بود. غلظت بور برای عصاره‌های عبوریافته از کاغذ واتمن 40 به‌دلیل حضور کلوئیدها بیشتر از عصاره‌های عبوریافته از واتمن 42 بود. بدون افزودن کربن خطای رنگ عصاره در دامنه صفر تا 88/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم متغیر بود. به‌طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد اندازه‌گیری بور قابل دسترس خاک به روش SSSA از صحت بالاتری نسبت به روش ایکاردا برخوردار بوده و بنابراین این روش برای استفاده توصیه می‌شود.