فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حوزة عمومی خیال شاعرانه، مباحث اصلی و گسترده‌ای را دربر می‌گیرد که شامل چهار بحث مجاز، استعاره، تشبیه، کنایه و دگرگونی‌ها و شاخه‌های هرکدام می‌شود؛ امّا در میان مباحث علم بدیع، چند بحث را بر آن می‌توان افزود و بدین‌گونه دایرة اصطلاح، صور خیال و تا حدی ایماژ را شعاع بیشتری داد؛ زیرا در این صورت‌ها نیز آن چیزی که ادای معانی را از حالت عادی بیان به گونه‌های مختلف درمی‌آورد، عنصر خیال و نیروی تخیّل شاعرانه است. یکی از مهم‌ترین عناصری که باید از آن سخن گفت، اغراق و تقسیم‌بندی‌های گوناگون آن است. نقش اغراق در بعضی از ادوار شعری و نیز در بعضی از انواع ادبی، برجسته‌ترین نقش به شمار می‌رود که مهم‌ترین آن، حماسه است. اهمیت نقش اغراق در حماسه تا بدان حد است که همة آرایه‌های بلاغی دیگر اثر حماسی، در زیرمجموعة این نقش تعریف می‌شوند. این پژوهش به بررسی و مقایسه این ویژگی در دو اثر برجستة حماسه‌سرایی ایران، یعنی شاهنامة فردوسی و گرشاسب‌نامة اسدی طوسی خواهد پرداخت و در ضمن آن، درجه پختگی حماسه و کاربرد ویژگی‌های بلاغی آن را در این دو اثر مقایسه کرده، در نهایت، به این نتیجه می‌رسد که هرچند عناصر بلاغی در اغراق‌های گرشاسب‌نامة اسدی طوسی، شدت و حضور بیشتری دارند، اغراق در شاهنامه از جهت در نظر گرفتن روح کلّی حماسه و تناسب با اجزای دیگر متن، حماسی‌تر است.