تبیین مؤلفههای تأثیرگذار بر امنیت پایدار در مناطق شهریِ مرزی (مطالعة موردی: شهرستان خداآفرین)

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی،پدافند غیرعامل، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران (نویسنده مسئول)

doi
چکیده

در سال‌های اخیر، پایداریِ امنیتِ مناطق مرزی به مثابه واقعیت‌های پویا و چندکارکردی از سیستم سیاست بین‌المللی و ملی تبدیل شده ‌است. در این میان، امنیت پایدار و استراتژیک به منظور ارتقای کیفیت زندگی مرزنشینان و تحقق‌پذیری توسعه متوازن مرزی نقش انکارناپذیری دارد؛ بنابراین هدف تحقیق حاضر، تبیین راهبردهای امنیت پایدار در مناطق شهریِ مرزی با تمرکز بر شهرستان مرزی خداآفرین است. روش پژوهش حاضر تحلیلی ـ توصیفی و نوع تحقیق  به لحاظ ماهیت، کاربردی است. روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای و پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل کارشناسان، مسئولان و شهروندان مرزنشین شهرستان خداآفرین است. حجم نمونه آماری براساس جمعیت شهرستان و مطابق جدول «کرجسی و مورگان» برابر با «250» نفر تعیین شد. روش نمونه‌گیری به صورت سهمیه‌ای بوده که در داخل سهمیه از روش تصادفی ساده استفاده گردید. پردازش داده‌ها از طریق مدل معادلات ساختاری در نرم‌افزار SmartPls انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که ضرایب مسیر  (براساس آماره t) در تمامی متغیرها معنادار بوده که بیشترین میزان معنی‌داری به ترتیب در متغیرهای جغرافیایی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، زیست محیطی، نهادی و نظامی با ضرایب 430/4، 580/3، 326/3، 360/2، 185/2، 045/2 می‌باشد. به‌طور کلی ادراک امنیت پایدار و راهبردهای آن در شهرستان خداآفرین به‌طور چشمگیری با مسئله «جغرافیا»، «اقتصاد» و «سیاست» گره خورده و با ویژگی‌های مقوله‌های مذکور منطبق است؛ چنان‌که ضریب اهمیت شاخص‌های جغرافیایی، اقتصادی و سیاسی به‌ترتیب، «461/0»، «368/0» و «364/0» محاسبه شده است.