فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت و تحلیل ذهن و رفتار انسان، داده‌های پربهایی را برای کشف مجرمین و رهایی افراد بی‌گناه به دست می‌دهد. فعالیت شناختی مرتبط با فریبکاری را می‌توان با روش‌ سنجش زمان واکنش معنایی، به‌عنوان هم بسته رفتاری فعالیت شناختی، ارزیابی کرد. هدف این پژوهش تعیین تفاوت زمان واکنش معنایی در افراد با و بدون فریبکاری (دروغ‌گویی)  بود و این مسئله مورد بررسی قرار گرفت که آیا ممکن است با به‌کار گیری یک ابزار دقیق برای اندازه‌گیری زمان پاسخ افراد به سؤالات خاص در مورد صحت و سقم پاسخ‌های آنان نتیجه‌گیری کرد. در این پژوهش این زمان با استفاده از تکلیف اندازه‌گیری زمان واکنش معنایی که یک برنامۀ رایانه‌ای است اندازه‌گیری ‌شد. این پژوهش با توجه به اهداف آن از نوع بنیادی- کاربردی و از نظر شیوه جمع‌آوری داده‌ها از نوع نیمه آزمایشی با اندازه‌گیری‌ مکرر بود. نمونه تحقیق 28 نفر از افراد در دسترس بودند که در سال 1399 با رضایت در این طرح مشارکت کردند. متغیرهای پژوهش شامل متغیر مستقل موقعیتی با دو وضعیت:1) فریبکاری؛ 2) بدون فریبکاری. متغیر وابسته زمان واکنش معنایی و متغیرهای کنترل، جنسیت مذکر، سن بالای بیست سال، تحصیلات بالای دیپلم و راست دستی، بود. در این پژوهش زمان دقیق درنگ در پاسخ به سؤالات با دقت هزارم ثانیه محاسبه شد و براساس نتایج حاصله، فرضیه پژوهش که عبارت بود از زمان واکنش معنایی در پاسخ‌‌های فریبکارانه (دروغ) به سؤالات، طولانی‌تر از پاسخ‌های غیرفریبکارانه (راست) است با سطح معناداری 001/0 تأیید ‌شد.