کُنج قناعت، غیر از گنج قناعت است

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه پیام نور

doi
10.22075/jlrs.2020.18820.1582
چکیده

احمد مهدوی دامغانی معتقد است در زبان فارسی، ترکیبی به نام کنج قناعت وجود ندارد و آنچه به نام کنج قناعت در متون چاپی می‌بینیم، در اصل، همان گنج قناعت است. به نظر او هیچ نسبتی میان واژة کنج و قناعت نیست و ترکیب کنج قناعت، غلط مشهوری است که به سبب سهو کاتبان و خطای مصحّحان به وجود آمده است. در مقالة حاضر، با بررسی نسبت میان واژه‌های کنج و قناعت در بافت اشعار عرفانی، نشان داده‌ایم کنج قناعت، غلط مشهور نیست و غیر از گنج قناعت است. کنج قناعت و گنج قناعت، دو ترکیب جداگانه هستند که در شعر فارسی، بارها به کار رفته‌اند. کنج قناعت، ترکیبی استعاری است برآمده از جهان‌بینی صوفیه و گنج قناعت، ترکیبی تشبیهی است که از حدیث نبوی «القَناعَهُ مالٌ لایَنفَدُ و کَنزٌ لایَفنی» برگرفته شده است.