تأثیر منابع مختلف آهن بر تجمع نیترات در کاهو (Lactuca sativa L.)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان‌، خرم‌آباد، ایران

3 دانش آموخته دکتری گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.306193.668669
چکیده

غلظت زیاد نیترات مخصوصا" در سبزیجات برگی، تهدید بزرگی برای سلامت انسان محسوب می­شود. عوامل مختلفی در کاهش تجمع نیترات در سبزیجات نقش دارند که یکی از این عوامل، فراهمی عنصر آهن است. در این آزمایش، به منظور بررسی و مقایسه اثر منابع مختلف آهن بر تجمع نیترات کاهو در سیستم هیدروپونیک، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 5 تکرار اجرا شد. تیمارها شامل منابع مختلف آهن از جمله سولفات آهن، کلات آهن (Fe-EDTA) و آمینوکلات آهن با غلظت آهن یکسان 20 میکرومولار بودند. یک محلول غذایی بدون آهن نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که کاربرد آمینوکلات آهن موجب افزایش وزن خشک ریشه (138 درصد)، وزن خشک اندام‌های هوایی (59 درصد)، هدایت روزنه­ای (80 درصد)، سرعت فتوسنتز (107 درصد)، میزان کلروفیل (91 درصد)، Fv/Fm (60 درصد) و غلظت آهن اندام‌های هوایی (113 درصد) نسبت به شاهد شد. همچنین، آمینوکلات آهن بر میزان فعالیت آنزیم­های نیترات ردوکتاز (168 درصد)، نیتریت ردوکتاز (33 درصد) و گلوتامین سنتتاز (67 درصد) نسبت به شاهد افزود. استفاده از آمینوکلات، کلات آهن و سولفات آهن موجب کاهش به ترتیب 55، 11 و 18 درصدی غلظت نیترات نسبت به شاهد شد. به طور کلی، نتایج نشان داد که کاربرد آمینوکلات آهن موجب کاهش تجمع نیترات از طریق افزایش فعالیت آنزیم­های دخیل در متابولیسم نیترات شد. با توجه به نتایج، آمینوکلات آهن می­تواند برای کاهش غلظت نیترات و افزایش عملکرد کاهو در کشت هیدروپونیک استفاده شود.