نگاهی جمال‌شناسیک به نثر روزبهان بقلی در نعت رسول اکرم (ص)

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، ایران (نویسندة مسئول)

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، ایران

3 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، ایران

4 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، ایران

doi
10.22075/jlrs.2020.17298.1440
چکیده

نثر عارفان، نثری است شاعرانه و هنرمندانه و آنچه موجب برجستگی این نثر و توجه به آن می‌شود، استفاده از هنرسازه‌ها و عناصر شاعرانه است. عارفان، مفاهیم دینی و عرفانی را در ظرفی شکیل و زیبا که زبان و نثری پرمایه است، به مخاطب عرضه می‌کنند؛ زبان و نثری که به دلیل همین ویژگی‌ها، قرن‌هاست مورد توجه است و آن را از کهنگی و ملالت صیانت می‌کند و همچون شعری فاخر و ناب همواره خوانندگانی بی‌شمار دارد. نثر قرن ششم با وجود عارفانی همچون عین‌القضات همدانی، شیخ اشراق و روزبهان بقلی، در عرصة هنر و زیبایی‌های زبانی و ادبی به اوج شکوفایی خود می‌رسد؛ نثری که سلامت و صلابت، لطافت و طراوت و همه بایستگی‌های نثر ممتاز عرفانی را در خود به نمایش می‌گذارد. در این پژوهش کوشیده‌ایم یکی از جلوه‌های زبان استعاری این عارفان، شیخ روزبهان بقلی، را در ستایش رسول اکرم (ص) بررسی و معرفی کنیم و نوآوری و نثر وی را در از این منظر که آوردن آرایه‌ها و هنرسازه‌های گوناگون در بافت یک استعاره است، مورد مداقه قرار دهیم و دیگر بدعت ها و نوآوری‌های او را در مسحور کردن مخاطب نثر عرفانی به تصویر بکشیم.