بایستههای راهبردی مقابله با تروریسم در عراق
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه جامع امام حسین(علیهالسلام
doi
چکیده
با پایان سال 2003 و در شرایطی که نظم سیاسی جدید مبتنی بر اصول دموکراتیک، جایگزین نظم سیاسی پیشین در عراق شد، این کشور شاهد ظهور و گسترش گروههای تروریستی با رویکردهای مختلف بوده است. در سالهای ابتدایی پس از سقوط صدام، هستۀ اولیه داعش به عنوان یکی از هولناکترین گروههای تروریستی تاریخ در عراق تشکیل گردید و پس از آن که این گروه موفق به تصرف بخشهای وسیعی از کشور عراق و سوریه شد با اعلام تشکیل خلافت اسلامی، موصل را به عنوان پایتخت خلافت خودخوانده انتخاب کرد. در سال 2018 داعش با از دست دادن موصل در عراق و رقه در سوریه، عملاً موجودیت شبهدولتی خود را از دست داد و همانند سالهای پیش از 2012 به یک سازمان تروریستی زیرزمینی تبدیل شد. با اینحال، جامعه و حکومت عراق کماکان در معرض خطر خیزش مجدد گروههای تروریستی است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی در تحلیل یافتهها و روش کتابخانهای در جمعآوری دادهها به دنبال پاسخ به این سؤال است که «بایستههای مقابله با تروریسم در عراق چیست؟» برای پاسخ به این سؤال، علل موجده و مبقیه گروههای تروریستی در عراق مورد بررسی قرار گرفتند تا بر اساس آن، بایستههای راهبردی مقابله با این پدیدۀ شوم در عراق شناسایی شوند. یافتههای مقاله نشان میدهد «شکافهای اجتماعی»، «عدم شکلگیری هویت ملی»، «عدم توازن ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی»، «ضعف، ناکارآمدی و فروماندگی دولت مرکزی» و «فرهنگ تمامیت خواهانه اهل سنت عراق»، عوامل ظهور و رشد (علل موجده و مبقیه) گروههای تروریستی در این کشور هستند. از این رو برای مقابله مؤثر با تروریسم در عراق باید از طریق ایجاد «امنیت اجتماعی شده» و پاسخگویی مناسب به نیازهای هویتی گروههای اجتماعی عراقی، در مسیر ایجاد یک هویت ملی فراگیر حرکت کرد و ضمن جلب مشارکت آحاد عراقیها و توزیع متوازن منابع، شکافهای اجتماعی فعال را غیرفعال کرد.