واکاوی دستوری نوشتار فارسی‌آموزان چینی سطح فرومیانی (A2): تحلیلی بر پایه‌ی دستور مقوله و میزان (مقاله علمی پژوهشی)

نویسندگان

1 نویسنده ‏ی مسئول، استادیار گروه آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‏ المللی امام خمینی(ره)

2 دانش‏ آموخته ‏ی کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان، دانشگاه بین‏ المللی امام خمینی(ره)

doi
10.30479/jtpsol.2020.6294.1488
چکیده

نظریه‌ی زبان‌شناسی و پیکره‌ی زبانی لازم و ملزوم یکدیگرند؛ بدین معنا که نظریات زبان‌شناسی با مطالعه‌ی پیکره‌های زبانی محک زده می‌شوند و میزان اعتبارشان بر اساس داده‌های واقعی، سنجیده می‌شود؛ از سوی دیگر، پیکره‌ی‌زبانی، زمینه‌ی اصلاح یا تغییر نظریات زبان‌شناسی موجود و یا طرح نظریات جدید را فراهم می‌آورد. پژوهش حاضر با هدف برداشتن گامی کوچک در راستای ایجاد پیکره‌ی تولیدی فارسی‌آموزانِ غیرایرانی و نیز آشنایی بیشتر با ویژگی‌های دستوری نوشتار فارسی‌آموزان انجام شده‌ است. پرسش‌ اصلی، چگونگی ویژگی ساختمان دستوری نوشتار فارسی‌آموزان چینیِ سطح فرومیانی (A2) و پرسش فرعی میزان کارآمدی دستور مقوله و میزان در توصیف ساختمان دستوری زبان میانی فارسی‌آموزان است. پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی است که با استفاده از پیکره‌ای زبانی برگرفته از آزمون نگارش پایان دوره‌ی عمومی 90 فارسی‌آموز چینیِ مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) و بر پایه‌ی نظریه‌ی زبانی مقوله و میزان انجام شده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که ساختار جمله در نوشتار فارسی‌آموزان چینیِ سطح فرومیانی، بیشتر از نوع هسته‌ای، مرتبه‌بندی شده و مهین است. گروه فعلی در هر جمله به طور میانگین مشخصاتی همچون خودایستاییِ شخصی، جهت معلوم و قطب مثبت دارد و گروه فعلی خودایستای غیرشخصی و جهت مجهول ملاحظه نمی‌شود. مشخصه‌ی بارز گروه اسمی نیز بدون وابسته یا تک وابسته بودن آن است؛ ولی گروه قیدی تقریباً به نسبت یکسان از نوع با علامت و بدون علامت در نوشتار دیده می‌شود. این پژوهش کارایی دستور مقوله و میزان در توصیف دقیق نوشتار فارسی‌آموزان چینی را به نوعی تأیید می‌کند.