رهیافتهای نظری به دیپلماسی پنهان در سازمانهای اطلاعاتی؛ ارایه مدل نظری بومی
نویسندگان
1 دکتری مطالعات منطقهای دانشگاه جامع امام حسین(ع)
2 دانشیار مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی
3 دانشیار روابط بینالملل دانشگاه جامع امام حسین(ع) (نویسنده مسئول)
doi
چکیده
دیپلماسی پنهان، یک نوع جدال واقعی است؛ بهطوریکه امروزه فعالیتهای دیپلماتیک همه کشورها بهویژه کشورهای غربی، برای بهوجود آوردن روابط بین کشورها و دولتها و همچنین در سطح بینالمللی نیز مبتنی بر دیپلماسی پنهان است. در واقع دیپلماسی پنهان، جلوهای از دیپلماسی است که با سطح راهبرد ملی پیوند برقرار کرده است؛ همچنین جلوهای از راهبرد است که با جنگ نرمافزاری ارتباط دارد. بنابراین دیپلماسی پنهان، یک نوع جنگ نرم درهم تنیدهای است که مجریان آن باید از بین افراد هوشمند و پیچیده انتخاب شوند. به این ترتیب، کسانی که مأموریت آنها براساس دیپلماسی پنهان انجام میشود، باید دارای ویژگیهای خاص و از فهم و دانش نظری مناسبی نسبت به مسائل سیاست خارجی و دیپلماسی پنهان برخوردار باشند. این تحقیق با این پرسش که رهیافتهای نظری به دیپلماسی پنهان در سازمانهای اطلاعاتی چگونه باید باشد با بهرهگیری از روش توصیفی و تحلیلی برگرفته از برخی دیدگاههای خبرگان و صاحبنظران دانشگاهی و مبانی نظری محدودی که در این خصوص تبیین شده است، انجام گرفته و بر این باور است که سازمانهای اطلاعاتی میبایست بر اساس سطوح مدیریت استراتژیک؛ اهداف دیپلماسی پنهان اطلاعاتی را با روشهای ترکیبی و چندگانۀ درهمتنیده از قبیل گفتمانسازی در سطح راهبردی، پنهانکاری در سطح عملیاتی، شگفتیسازی در سطح تاکتیکی و عملگرایی در سطح تکنیکی محقق نمایند. با این وجود، باید توجه داشت که دیپلماسی پنهان در فضای سیال حوزۀ نظری و عملی قرار دارد که همواره در راستای تحقق اهداف پیدا و پنهان خود دچار عدم قطعیت و لغزش به سمتوسوی سایر اشکال دیپلماسی (اعم از دیپلماسی عمومی و رسمی) و مرزهای غیریتساز آن قرار دارد که میبایست با ریلگذاری درست و هدفمند در مسیر صحیح و هدایتشده حرکت نماید و از سویی هنر پنهان خود را در تحقق اهداف ملی از طریق کانالهای اطلاعاتی با سناریوهای از قبل برنامهریزی شده محقق نماید در غیر اینصورت دچار چالش و خطای محاسباتی و شکنندگی خواهد شد.
