ارزیابی پتانسیل آلودگی آرسنیک متأثر از فعالیت های معدنی در استان کرمان با استفاده از روش کریجینگ شاخص

نویسندگان

1 استادیار، گروه معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 دانشجوی دکترا، گروه معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

3 استادیار، گروه معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

4 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
10.22071/gsj.2017.46613
چکیده

از آنجا که فعالیت‌های معدنی بر روی کانسارهای فلزی به‌عنوان یکی از راه‌های رهاسازی و ورود عناصر خطرناکی همچون آرسنیک به محیط  زیست شناخته می‌شوند؛ پرداختن به مسائل آلودگی در خاک و رسوبات آبراهه ای در پیرامون کارگاه‌های معدنی حائز اهمیت است. برای درک توزیع فضایی آلودگی آرسنیک در منطقه ساردوییه و بافت در استان کرمان، به مساحت تقریباً 5000 کیلومترمربع، 1804 نمونه رسوبات آبراهه ای برداشت شد و آنالیز ژئوشیمیایی برای این نمونه‌ها انجام گرفت و در نهایت غلظت عناصر مختلف از جمله آرسنیک در این نمونه‌ها به دست آمد. حد مجاز توصیه ‌شده توسط استانداردها در خاک برای آرسنیک ppm 20 می‌باشد. در نتیجه نمونه‌هایی که مقدار آرسنیک در آنها از این مقدار بیشتر است؛ مناطق آلوده هستند که نیاز به بهسازی زمین دارند. اما از آنجا که تعداد نمونه‌های برداشت‌ شده محدود است، برای تشخیص ریسک آلوده بودن مناطق از روش کریجینگ شاخص استفاده شد. در منطقه مورد مطالعه 32 اندیس شناخته ‌شده مس وجود دارد؛ از این‌ رو به‌ منظور بررسی پتانسیل آلودگی آرسنیک حاصل از فعالیت های معدنی، با توجه به نقشه نهایی حاصل از به کارگیری روش کریجینگ شاخص بر روی غلظت آرسنیک موجود در داده‎های رسوبات آبراهه ای، مشخص شد که در بخش شمال و شمال باختری منطقه آلودگی آرسنیک ممکن است در نتیجه فعالیت های معدنی مس پورفیری باشد اما در بخش خاوری منطقه اگر چه تراکم این اندیس ها بالاست؛ اما آلودگی خاصی دیده نشده است.