فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه نشانه‌شناسی به‌عنوان علمی که به بررسی نشانه‌های موجود در یک متن می‌پردازد، اهمیتی خاص در بررسی متون، به‌ویژه متون ادبی دارد و رهیافتی مؤثّر برای ورود به لایه‌های تودرتوی متون محسوب می‌شود. از آنجایی که نشانه‌شناسی به بررسی نشانه‌ها در قالب یک نظام می‌پردازد، در واکاوی متون ادبی نیز رهیافت نشانه‌شناسی، با نظام‌هایی مختلف روبه‌روست که از زوایایی متفاوت مورد بررسی قرار می‌گیرند. این پژوهش نیز با اتّخاذ دو رویکرد اسطوره‌شناسی و نشانه‌شناسی، سعی در بازخوانی شخصیت رستم در شاهنامه دارد و برای رسیدن به این مهم، وجود این قهرمان را در قالب نظامی نشانه‌ای بررسی می‌کند. ریشة نام رستم، ارتباطش با سایر شخصیت‌های شاهنامه، رنگ درفش و سراپردة او، جنگاوری او، اسب او، ابزار کارزار او و... از جمله مهم‌ترین مواردی محسوب می‌شوند که در نظام نشانه‌ای مربوط به رستم قرار می‌گیرند. این پژوهش بر آن است به تبیین این نکته بپردازد که آنچه در متن شاهنامه به شخصیت رستم ارتباط پیدا می‌کند، در قالب یک نظام نشانه‌ای قرار می‌گیرد؛ نظامی که از طریق بررسی روابط جانشینی و همنشینی موجود در آن، می‌توان به تناسب خویشکاری رستم با هر آنچه به وی مربوط می‌شود، پی برد.