فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، بافتارهای گفتمان‌مدار روایت حضرت نوح در چهارچوب الگوی جامعه‌شناختی- معنایی ون ‏لیوون در زمینة میزان کارایی این الگو و مؤلّفه ‏های آن در تحلیل این روایت مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین چگونگی بازنمایی کارگزاران اجتماعی روایت حضرت نوح و قوم ایشان با توجه به مؤلّفه‏ های جامعه‏ شناختی- معنایی در جهت تولید و انتقال ایدئولوژی خاص در لایه‌های زیرین متن در موقعیت عصر نزول در دو سورة هود و نوح، تحلیل شده است. این جستار با رویکرد توصیفی- تحلیلی در پی آن است که ضمن واکاوی تطبیقی مؤلّفه‌های گفتمان‌مدار روایت حضرت نوح در دو سورة هود و نوح بر اساس نظریة تحلیل انتقادی گفتمان ون لیوون، ارتباط چگونگی بازنمایی این مؤلّفه‌ها را در رویکرد درزمانی با عصر نزول و موقعیت اجتماعی مسلمانان روشن ‏سازد. نتایج نشان می­دهد میزان بازنمایی کارگزاران اجتماعی روایت در سورة هود، حاکی از آن است که مؤلّفه‏های نام‏دهی با 22 مورد استفاده، حذف با 17 و نامشخص‌سازی با 11 مورد، بسامدی بالاتر نسبت به سایر مؤلّفه‌ها دارند که این امر، متناسب با شرایط مسلمانان در عصر نزول روایت، حاکی از فرایند پوشیدگی در گفتمان است؛ امّا در بیان روایت در سورة نوح، بسامد پایین مؤلّفه‏هایی همچون نامشخص‌سازی با شش و حذف با دو مورد، حکایت از وجود صراحت در گفتمان دارد.